Prestatie-indicatoren | Vermijdbare ziekenhuisopnamen

Toelichting bij de tabel

* De internationale vergelijking laat zien hoe Nederland presteert ten opzichte van andere hoge-inkomenslanden. Aan de hand van kwartielen geven de gekleurde vlakjes weer in welke scorecategorie Nederland valt. De scores lopen van 1 tot en met 4, waarbij van links naar rechts geldt:

1 = zeer ongunstig, 2 = ongunstig, 3 = gunstig en 4 = zeer gunstig.

** Deze indicatoren hebben geen individuele achtergrondpagina. Voor deze indicatoren verwijzen we naar het betreffende onderwerp binnen VZinfo of een kerncijferpagina in De Staat VenZ, waar meer informatie en toelichting te vinden is over de cijfers.

Vermijdbare ziekenhuisopnamen naar hoofddiagnose

Indicator		Internationale vergelijking	3-jarige trend
	Per 10.000 personen
Astma _{Verslagjaar: 2023}	2,5	^Gunstig	^{Stijgend; ongunstig}
COPD _{Verslagjaar: 2023}	14,4	^Ongunstig	^{Stijgend; ongunstig}
Hartfalen _{Verslagjaar: 2023}	15,2	^Gunstig	^Stabiel
Diabetes _{Verslagjaar: 2023}	4,2	^{Zeer gunstig}	^{Dalend; gunstig}
	Per 100.000 personen
Kleine amputaties bij diabetes ^{Verslagjaar: 2023}	14,0	^Ongunstig	^{Stijgend; ongunstig}
Grote amputaties bij diabetes ^{Verslagjaar: 2023}	5,9	^Gunstig	^{Stijgend; ongunstig}

Interpretatie indicator

Vermijdbare ziekenhuisopnamen voor astma, COPD, hartfalen Hartfalen (decompensatio cordis) is het best te omschrijven als een klinisch syndroom dat bestaat uit een combinatie van klachten en verschijnselen die direct of indirect het gevolg zijn van een tekortschietende pompfunctie van het hart. (Hartfalen (decompensatio cordis) is het best te omschrijven als een klinisch syndroom dat bestaat uit een combinatie van klachten en verschijnselen die direct of indirect het gevolg zijn van een tekortschietende pompfunctie van het hart.) en diabetes worden internationaal gebruikt als belangrijke indicator voor de kwaliteit en toegankelijkheid van met name de eerstelijnszorg. Deze aandoeningen zijn gekozen omdat zij veel voorkomen, goed behandelbaar zijn en in belangrijke mate buiten het ziekenhuis kunnen worden beheerst.

Goede eerstelijnszorg, aangevuld met poliklinische zorg waar nodig, kan complicaties en acute verslechteringen voorkomen. Ook publieke gezondheidszorg en een gezonde leefstijl – zoals stoppen met roken, voldoende bewegen en gezonde voeding – spelen een belangrijke rol in het verlagen van de risico’s. Wanneer patiënten tijdig en continu de juiste behandeling krijgen en ondersteuning bij zelfmanagement, kan een ziekenhuisopname vaak worden voorkomen.

Bij diabetes wordt daarnaast gekeken naar amputaties aan de onderste ledematen. Voetulcera en doorbloedingsproblemen komen relatief vaak voor bij diabetes, maar zijn doorgaans te voorkomen met regelmatige voetcontroles, goede wondzorg en tijdige behandeling. Grote en kleine amputaties worden dan ook beschouwd als belangrijke uitkomstindicatoren voor de kwaliteit van diabeteszorg in de eerste lijn.

Een lager aantal vermijdbare ziekenhuisopnamen en amputaties wijst doorgaans op kwalitatieve, toegankelijke en goed georganiseerde zorg en preventie. Een hoger aantal kan daarentegen duiden op tekortkomingen in toegang, continuïteit of kwaliteit van zorg, of op onvoldoende preventie en zelfmanagement. Daarbij spelen ook andere factoren mee, zoals ziekteprevalentie, comorbiditeit Een combinatie van twee of meer aandoeningen bij één persoon. In tegenstelling tot bij multimorbiditeit is sprake van aandoeningen die zijn gerelateerd aan een hoofdaandoening. (Een combinatie van twee of meer aandoeningen bij één persoon. In tegenstelling tot bij multimorbiditeit is sprake van aandoeningen die zijn gerelateerd aan een hoofdaandoening.), leefstijl, sociaal-economische omstandigheden, regionale zorgpraktijken en registratie.

Astma

Bron: Landelijke Basisregistratie Ziekenhuiszorg (LBZ)

Gestandaardiseerd naar de OECD standaard voor 15 jaar en ouder.

Bron: OECD Health Statistics

Gestandaardiseerd naar OECD standaard voor 15 jaar en ouder
Naast de mediaan van alle OECD-landen tonen we ook de mediaan van een groep referentielanden: België, Duitsland, Zweden, Denemarken, Noorwegen, Finland, Oostenrijk, Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Zwitserland en Spanje. Deze landen hebben een zorgstelsel en sociaal-economische context die goed vergelijkbaar zijn met Nederland. De mediaan wordt berekend over deze landen voor zover de benodigde data beschikbaar zijn (bij sommige indicatoren kan voor één of meer landen data ontbreken).

COPD

Bron: Landelijke Basisregistratie Ziekenhuiszorg (LBZ)

Gestandaardiseerd naar de OECD standaard voor 15 jaar en ouder.

Bron: OECD Health Statistics

Gestandaardiseerd naar OECD standaard voor 15 jaar en ouder.
Naast de mediaan van alle OECD-landen tonen we ook de mediaan van een groep referentielanden: België, Duitsland, Zweden, Denemarken, Noorwegen, Finland, Oostenrijk, Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Zwitserland en Spanje. Deze landen hebben een zorgstelsel en sociaal-economische context die goed vergelijkbaar zijn met Nederland. De mediaan wordt berekend over deze landen voor zover de benodigde data beschikbaar zijn (bij sommige indicatoren kan voor één of meer landen data ontbreken).

Hartfalen

Bron: Landelijke Basisregistratie Ziekenhuiszorg (LBZ)

Gestandaardiseerd naar de OECD standaard voor 15 jaar en ouder.

Bron: OECD Health Statistics

Gestandaardiseerd naar OECD standaard voor 15 jaar en ouder.
Naast de mediaan van alle OECD-landen tonen we ook de mediaan van een groep referentielanden: België, Duitsland, Zweden, Denemarken, Noorwegen, Finland, Oostenrijk, Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Zwitserland en Spanje. Deze landen hebben een zorgstelsel en sociaal-economische context die goed vergelijkbaar zijn met Nederland. De mediaan wordt berekend over deze landen voor zover de benodigde data beschikbaar zijn (bij sommige indicatoren kan voor één of meer landen data ontbreken).

Diabetes mellitus

Bron: Landelijke Basisregistratie Ziekenhuiszorg (LBZ)

Gestandaardiseerd naar de OECD standaard voor 15 jaar en ouder.

Bron: OECD Health Statistics

Gestandaardiseerd naar OECD standaard voor 15 jaar en ouder.
Naast de mediaan van alle OECD-landen tonen we ook de mediaan van een groep referentielanden: België, Duitsland, Zweden, Denemarken, Noorwegen, Finland, Oostenrijk, Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Zwitserland en Spanje. Deze landen hebben een zorgstelsel en sociaal-economische context die goed vergelijkbaar zijn met Nederland. De mediaan wordt berekend over deze landen voor zover de benodigde data beschikbaar zijn (bij sommige indicatoren kan voor één of meer landen data ontbreken).

Diabetesgerelateerde amputaties

Bron: Landelijke Basisregistratie Ziekenhuiszorg (LBZ)

Gestandaardiseerd naar de OECD standaard voor 15 jaar en ouder.
Kleine amputaties: amputaties van de voet of tenen (onder het enkelgewricht)
Grote amputaties: amputaties van het onderbeen of hoger (boven het enkelgewricht)

Bron: OECD Health Statistics

Onder kleine amputaties wordt verstaan: amputaties van de voet of tenen (onder het enkelgewricht)
Gestandaardiseerd naar OECD standaard voor 15 jaar en ouder.
Naast de mediaan van alle OECD-landen tonen we ook de mediaan van een groep referentielanden: België, Duitsland, Zweden, Denemarken, Noorwegen, Finland, Oostenrijk, Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Zwitserland en Spanje. Deze landen hebben een zorgstelsel en sociaal-economische context die goed vergelijkbaar zijn met Nederland. De mediaan wordt berekend over deze landen voor zover de benodigde data beschikbaar zijn (bij sommige indicatoren kan voor één of meer landen data ontbreken).

Bron: OECD Health Statistics

Onder grote amputaties wordt verstaan: amputaties van het onderbeen of hoger (boven het enkelgewricht)
Gestandaardiseerd naar OECD standaard voor 15 jaar en ouder.
Naast de mediaan van alle OECD-landen tonen we ook de mediaan van een groep referentielanden: België, Duitsland, Zweden, Denemarken, Noorwegen, Finland, Oostenrijk, Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Zwitserland en Spanje. Deze landen hebben een zorgstelsel en sociaal-economische context die goed vergelijkbaar zijn met Nederland. De mediaan wordt berekend over deze landen voor zover de benodigde data beschikbaar zijn (bij sommige indicatoren kan voor één of meer landen data ontbreken).

	Toelichting
Berekening vermijdbare ziekenhuisopnamen astma, COPD Chronic obstructive pulmonary disease (Chronische obstructieve longziekten) (Chronic obstructive pulmonary disease (Chronische obstructieve longziekten)), hartfalen Hartfalen (decompensatio cordis) is het best te omschrijven als een klinisch syndroom dat bestaat uit een combinatie van klachten en verschijnselen die direct of indirect het gevolg zijn van een tekortschietende pompfunctie van het hart. (Hartfalen (decompensatio cordis) is het best te omschrijven als een klinisch syndroom dat bestaat uit een combinatie van klachten en verschijnselen die direct of indirect het gevolg zijn van een tekortschietende pompfunctie van het hart.) en diabetes	Teller: aantal personen van 15 jaar en ouder dat in de periode van een jaar opgenomen is geweest in een ziekenhuis met als hoofddiagnose astma, COPD, hartfalen of diabetes mellitus. Noemer: bevolking van 15 jaar en ouder.
Toelichting bij berekening	Exclusie van dagopnamen, opnamen bij vrouwen met een diagnose in verband met zwangerschap, bevalling of kraambed, opnamen waarbij de patiënt overleed tijdens de opname en opnamen vanuit een ander ziekenhuis. Exclusie specifiek bij astma: opnamen bij mensen met een diagnose cystische fibrose of aangeboren afwijking van het ademhalingsstelsel. Exclusie specifiek bij hartfalen: opnamen waarbij een hartoperatie plaatsvond.
Berekening diabetesgerelateerde amputaties	Teller: Aantal personen van 15 jaar en ouder dat in de periode van een jaar in een ziekenhuis is opgenomen met een (grote/kleine) amputatie van de onderste ledematen en een diagnose diabetes mellitus. Noemer: Bevolking van 15 jaar en ouder.
Toelichting bij berekening	Exclusie van dagopnamen, opnamen bij vrouwen met een diagnose in verband met zwangerschap, bevalling of kraambed, opnamen vanuit een ander ziekenhuis (overplaatsingen), opnamen in verband met trauma, tumorgerelateerde amputaties. Exclusies specifiek bij kleine amputaties: opnamen waarbij tijdens hetzelfde verblijf ook een grote amputatie is uitgevoerd, in dat geval wordt deze enkel meegeteld bij grote amputaties.
Volledigheid van de gegevens	In 2013 was de gegevensbron (LBZ) onvolledig, daarom worden er van dat jaar geen gegevens getoond. In 2014 was van ongeveer 2,3% van alle opnamen geen diagnose geregistreerd. De schatting van het aantal opnamen vanwege diabetes mellitus is daarom mogelijk iets te laag. Na 2014 was de onvolledigheid zeer klein. In de periode voor 2013 is gecorrigeerd voor deze onvolledigheid.
Bron	Ziekenhuisgegevens: tot en met 2012: LMR; vanaf 2014: Landelijke Basisregistratie Ziekenhuiszorg (LBZ) Bevolkingsgegevens: Basisregistratie personen (BRP) Internationaal: OECD Health Statistics

Staat van Volksgezondheid en Zorg: Kerncijfers voor beleid

S. Brukx (RIVM)
R. Gijsen (RIVM)

Vermijdbare ziekenhuisopnamen naar hoofddiagnose

Interpretatie indicator

Astma

COPD

Hartfalen

Diabetes mellitus

Diabetesgerelateerde amputaties

Verantwoordingstabel Lees meer

Verantwoordingstabel

Deze cijfers zijn ook onderdeel van Lees meer

Experts en redactie Lees meer

Deel deze pagina