Toelichting bij de tabel

* De internationale vergelijking laat zien hoe Nederland presteert ten opzichte van andere hoge-inkomenslanden. Aan de hand van kwartielen geven de gekleurde vlakjes weer in welke scorecategorie Nederland valt. De scores lopen van 1 tot en met 4, waarbij van links naar rechts geldt:

1 = zeer ongunstig, 2 = ongunstig, 3 = gunstig en 4 = zeer gunstig.

** Deze indicatoren hebben geen individuele achtergrondpagina. Voor deze indicatoren verwijzen we naar het betreffende onderwerp binnen VZinfo of een kerncijferpagina in De Staat VenZ, waar meer informatie en toelichting te vinden is over de cijfers.

Perinatale sterfte

IndicatorInternationale vergelijking3-jarige trend
Foetale sterfte per 1.000 levend- en doodgeborenen
Verslagjaar: 2021

3,2

Nederland scoort gunstig

Gunstig

stijgend; ongunstig

Stijgend; ongunstig

Neonatale sterfte per 1.000 levendgeborenen
Verslagjaar: 2021

1,7 

Nederland scoort zeer ongunstig

Zeer ongunstig

Dalend; gunstigh

Dalend; gunstig

Interpretatie indicator

Uitkomstmaten die betrekking hebben op het resultaat van de zwangerschap en de gezondheid van pasgeborenen, en dan met name sterftecijfers, worden vaak gebruikt als maat voor de kwaliteit van de zorg rond de geboorte (perinatale zorg. De voornaamste oorzaken van perinatale sterfte Perinatale sterfte: De som van doodgeboorte en vroegneonatale sterfte (sterfte in de eerste 7 dagen) of neonatale sterfte (sterfte in de eerste 28 dagen). De perinatale sterfte wordt uitgedrukt per 1.000 levend- en doodgeborenen. (Perinatale sterfte: De som van doodgeboorte en vroegneonatale sterfte (sterfte in de eerste 7 dagen) of neonatale sterfte (sterfte in de eerste 28 dagen). De perinatale sterfte wordt uitgedrukt per 1.000 levend- en doodgeborenen.) zijn aangeboren aandoeningen, (ernstige) vroeggeboorte en foetale groeibeperking. Risicofactoren die van invloed zijn op perinatale sterfte zijn onder andere leeftijd van de moeder, lage sociaaleconomische status, wonen in een achterstandswijk, overgewicht Er is sprake van overgewicht bij een Body Mass Index (BMI) ≥ 25 kg/m2 (Er is sprake van overgewicht bij een Body Mass Index (BMI) ≥ 25 kg/m2)(Er is sprake van overgewicht bij een Body Mass Index (BMI) ≥ 25 kg/m2 ), migratieachtergrond, roken tijdens de zwangerschap en bepaalde ziekten, zoals diabetes of hoge bloeddruk (Aune et al., 2014 Aune, D, Saugstad, ODidrik, Henriksen, T, Tonstad, S, Maternal body mass index and the risk of fetal death, stillbirth, and infant death: a systematic review and meta-analysis. (2014) (Aune, D, Saugstad, ODidrik, Henriksen, T, Tonstad, S, Maternal body mass index and the risk of fetal death, stillbirth, and infant death: a systematic review and meta-analysis. (2014))Bertens et al., 2020 Bertens, L.C.M., Ochoa, LBurgos, Van Ourti, T, Steegers, E.A.P, Been, JV., Persisting inequalities in birth outcomes related to neighbourhood deprivation. (2020) (Bertens, L.C.M., Ochoa, LBurgos, Van Ourti, T, Steegers, E.A.P, Been, JV., Persisting inequalities in birth outcomes related to neighbourhood deprivation. (2020))Garssen & van der Meulen, 2004 Garssen, J. J., van der Meulen, A., Ontwikkelingen rond de perinatale sterfte. CBS Bevolkingstrends, 3e kwartaal 2004, Voorburg / Heerlen (2004) (Garssen, J. J., van der Meulen, A., Ontwikkelingen rond de perinatale sterfte. CBS Bevolkingstrends, 3e kwartaal 2004, Voorburg / Heerlen (2004))de Graaf et al., 2008 de Graaf, J. P., Ravelli, A. C. J., Wildschut, H. I. J., Denktaş, S., Voorham, A.J.J., Bonsel, G. J., Steegers, E.A.P, Perinatale uitkomsten in de vier grote steden en de prachtwijken in Nederland (2008) (de Graaf, J. P., Ravelli, A. C. J., Wildschut, H. I. J., Denktaş, S., Voorham, A.J.J., Bonsel, G. J., Steegers, E.A.P, Perinatale uitkomsten in de vier grote steden en de prachtwijken in Nederland (2008))Lawn et al., 2016 Lawn, JE., Blencowe, H, Waiswa, P, Amouzou, A, Mathers, C, Hogan, D, Flenady, V, Frøen, FJ., Qureshi, ZU., Calderwood, C, Shiekh, S, Jassir, FBianchi, You, D, McClure, EM., Mathai, M, Cousens, S, Lancet Ending Preventable Stillbirths Series study group, Lancet Stillbirth Epidemiology investigator group, Stillbirths: rates, risk factors, and acceleration towards 2030. (2016) (Lawn, JE., Blencowe, H, Waiswa, P, Amouzou, A, Mathers, C, Hogan, D, Flenady, V, Frøen, FJ., Qureshi, ZU., Calderwood, C, Shiekh, S, Jassir, FBianchi, You, D, McClure, EM., Mathai, M, Cousens, S, Lancet Ending Preventable Stillbirths Series study group, Lancet Stillbirth Epidemiology investigator group, Stillbirths: rates, risk factors, and acceleration towards 2030. (2016))Marchi et al., 2015 Marchi, J., Berg, M., Dencker, A., Olander, E. K., Begley, C., Risks associated with obesity in pregnancy, for the mother and baby: a systematic review of reviews. (2015) (Marchi, J., Berg, M., Dencker, A., Olander, E. K., Begley, C., Risks associated with obesity in pregnancy, for the mother and baby: a systematic review of reviews. (2015))Ravelli et al., 2020 Ravelli, AC. J., Eskes, M, van der Post, JA. M., Abu-Hanna, A, de Groot, CJ. M., Decreasing trend in preterm birth and perinatal mortality, do disparities also decline? (2020) (Ravelli, AC. J., Eskes, M, van der Post, JA. M., Abu-Hanna, A, de Groot, CJ. M., Decreasing trend in preterm birth and perinatal mortality, do disparities also decline? (2020))Vos et al., 2015 Vos, AA., Denktaş, S, Borsboom, GJ. J. M., Bonsel, GJ., Steegers, E.A.P, Differences in perinatal morbidity and mortality on the neighbourhood level in Dutch municipalities: a population based cohort study. (2015) (Vos, AA., Denktaş, S, Borsboom, GJ. J. M., Bonsel, GJ., Steegers, E.A.P, Differences in perinatal morbidity and mortality on the neighbourhood level in Dutch municipalities: a population based cohort study. (2015))).

Sommige oorzaken en risicofactoren van sterfte kunnen positief beïnvloed worden door goede zorgverlening tijdens de preconceptie, zwangerschap, geboorte en neonatale periode. Daardoor zijn sterftecijfers bruikbaar om de algemene kwaliteit van de perinatale zorg te monitoren(Bonsel et al., 2010 Bonsel, G. J., Birnie, E., Denktaş, S., Poeran, J. J., Steegers, E.A.P, Lijnen in perinatale sterfte. Signalementstudie Zwangerschap en Geboorte 2010, Rotterdam (2010) (Bonsel, G. J., Birnie, E., Denktaş, S., Poeran, J. J., Steegers, E.A.P, Lijnen in perinatale sterfte. Signalementstudie Zwangerschap en Geboorte 2010, Rotterdam (2010))).

Foetale sterfte

Internationaal

Sla de grafiek 'Foetale sterfte 2019' over en ga naar de datatabel

Bron: Euro-Peristat

  • Cijfers inclusief zwangerschapsafbrekingen, voor Nederland geldt dat zwangerschapsafbrekingen na 24 weken zeldzaam zijn, voor België is dit onbekend.
  • Naast de mediaan van alle OECD-landen tonen we ook de mediaan van een groep referentielanden: België, Duitsland, Zweden, Denemarken, Noorwegen, Finland, Oostenrijk, Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Ierland en Zwitserland. Deze landen hebben een zorgstelsel en sociaal-economische context die goed vergelijkbaar zijn met Nederland.

Neonatale sterfte

Trend

Sla de grafiek 'Neonatale sterfte 2012-2021' over en ga naar de datatabel

Bron: Perinatale Registratie Nederland (Perined)

  • In 2021 kent de neonatale sterfte Aantal overledenen in de eerste vier levensweken. Als afzonderlijke maat, wordt deze sterftemaat uitgedrukt per 1.000 levendgeborenen. Wanneer neonatale sterfte als onderdeel van perinatale sterfte wordt weergegeven, wordt deze uitgedrukt per 1.000 levend- en doodgeborenen. (Aantal overledenen in de eerste vier levensweken. Als afzonderlijke maat, wordt deze sterftemaat uitgedrukt per 1.000 levendgeborenen. Wanneer neonatale sterfte als onderdeel van perinatale sterfte wordt weergegeven, wordt deze uitgedrukt per 1.000 levend- en doodgeborenen.)  onderregistratie. Dit wordt veroorzaakt door aanleverproblemen vanuit de Verloskundige Informatiesystemen en het opschorten van de registratie door algemene kinderartsen.

Internationaal

Sla de grafiek 'Neonatale sterfte 2019' over en ga naar de datatabel

Bron: Euro-Peristat

  • Naast de mediaan van alle OECD-landen tonen we ook de mediaan van een groep referentielanden: België, Duitsland, Zweden, Denemarken, Noorwegen, Finland, Oostenrijk, Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Ierland en Zwitserland. Deze landen hebben een zorgstelsel en sociaal-economische context die goed vergelijkbaar zijn met Nederland

Verantwoordingstabel

 Toelichting
Berekening

Foetale sterfte
Teller: alle geborenen die na een zwangerschapsduur van 24 weken of meer na de geboorte geen enkel teken van leven hebben getoond.
Noemer: alle dood- of levendgeborenen na een zwangerschapsduur van 24 weken of meer (x 1.000).

Neonatale sterfte Aantal overledenen in de eerste vier levensweken. Als afzonderlijke maat, wordt deze sterftemaat uitgedrukt per 1.000 levendgeborenen. Wanneer neonatale sterfte als onderdeel van perinatale sterfte wordt weergegeven, wordt deze uitgedrukt per 1.000 levend- en doodgeborenen. (Aantal overledenen in de eerste vier levensweken. Als afzonderlijke maat, wordt deze sterftemaat uitgedrukt per 1.000 levendgeborenen. Wanneer neonatale sterfte als onderdeel van perinatale sterfte wordt weergegeven, wordt deze uitgedrukt per 1.000 levend- en doodgeborenen.)
Teller: aantal levendgeborenen die na een zwangerschapsduur van 24 weken of meer tot en met de 28e dag na de geboorte zijn overleden.
Noemer: aantal levendgeborenen na een zwangerschapsduur van 24 weken of meer (x1.000).

Toelichting bij berekeningZowel de foetale als neonatale sterfte worden berekend vanaf een zwangerschapsduur van 24 weken. Sommige statistieken leggen de grens echter bij 22 weken. Het nadeel van een grens bij 22 weken is dat in de periode tussen 22 en 24 weken actieve zwangerschapsafbrekingen plaatsvinden, terwijl die nog niet kunnen worden verwijderd uit de registratie. Een grens van 24 weken geeft daardoor mogelijk een beter beeld van de kwaliteit van zorg.
BronPerinatale registratie Nederland (Perined)Euro-Peristat

  • S. Brukx (RIVM)
  • R. Gijsen (RIVM)