Zowel genen als omgeving belangrijk in ontstaan persoonlijkheidsstoornissen
Persoonlijkheidsstoornissen ontstaan als gevolg van een complexe wisselwerking tussen genetische factoren en omgevingsinvloeden. Interactie van vroege negatieve of traumatische levenservaringen met genetische factoren, kan leiden tot de ontwikkeling van een persoonlijkheidsstoornis. De wijze waarop dit precies gebeurt, verschilt per persoonlijkheidsstoornis en is niet geheel bekend (Landelijke Stuurgroep Multidisciplinaire Richtlijnontwikkeling in de GGZ 2008).
Zowel genen als omgeving belangrijk in ontstaan borderline-PS
De borderline-persoonlijkheidsstoornis (PS) ontstaat als gevolg van een complexe interactie tussen genetische factoren en de omgevingsinvloeden. Vroege negatieve of traumatische levenservaringen interacteren met genetische factoren om zo een verstoorde emotionele ontwikkeling te veroorzaken. Deze emotionele verstoring uit zich in disfunctionele gedragingen, gedachten en gevoelens (Lieb et al. 2004; Crowell et al. 2009; Carpenter et al. 2013; Amad et al. 2014). Zie onderstaande tabel voor de risicofactoren voor borderline-PS.
Risicofactoren van borderline PS
Tabel: Risicofactoren voor de ontwikkeling van borderline PS
Risicofactoren |
Specificatie risicofactor |
Bron |
---|---|---|
Genen |
|
Lieb et al. 2004; American Psychiatric Association. DSM-5 Task Force. 2014; Joyce et al. 2003; Crowell et al. 2009; Amad et al. 2014 |
Traumatische ervaringen uit de jeugd |
|
Lieb et al. 2004; Agrawal et al. 2004; Zanarini et al. 1997; Skodol et al. 2002 |
Psychiatrische familiegeschiedenis |
|
White et al. 2003; Bandelow et al. 2005; Crowell et al. 2009 |
Opvoedingsstijl |
|
Johnson et al. 2006; Crowell et al. 2009; Stepp et al. 2012 |
Zowel genen als omgeving belangrijk in ontstaan antisociale-PS
Een antisociale-persoonlijkheidsstoornis (PS) ontstaat als gevolg van een complexe wisselwerking tussen genetische factoren en omgevingsinvloeden. Interactie van vroege negatieve of traumatische levenservaringen met genetische factoren kan leiden tot de ontwikkeling van een antisociale-PS (Landelijke Stuurgroep Multidisciplinaire Richtlijnontwikkeling in de GGZ 2008).
Tabel: Risicofactoren voor de ontwikkeling van antisociale-PS
Risicofactoren |
Specificatie risicofactor |
Bron |
---|---|---|
Genen |
|
Ferguson 2010; Moffitt 2005 |
Gedragsproblemen in de jeugd |
|
Storebø & Simonsen 2016; Simonoff et al. 2004; Tuithof et al. 2010 |
Traumatische ervaringen uit de jeugd |
|
Glenn et al. 2013; Horwitz et al. 2001; Johnson et al. 1999 |
Hersenafwijkingen |
|
Yang & Raine 2009; Glenn et al. 2013; McCloskey et al. 2005 |
Sociaal-economische status |
|
American Psychiatric Association. DSM-5 Task Force. 2014; Lahey et al. 2005 |
Opvoedingsstijl |
|
Glenn et al. 2013; Johnson et al. 2006; Caspi et al. 2002 |
- F.L. Hakstege ( RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu))
- J. Hutsebaut (de Viersprong)