Prestatie-indicatoren | Vaccinatiegraad

Toelichting bij de tabel

* De internationale vergelijking laat zien hoe Nederland presteert ten opzichte van andere hoge-inkomenslanden. Aan de hand van kwartielen geven de gekleurde vlakjes weer in welke scorecategorie Nederland valt. De scores lopen van 1 tot en met 4, waarbij van links naar rechts geldt:

1 = zeer ongunstig, 2 = ongunstig, 3 = gunstig en 4 = zeer gunstig.

** Deze indicatoren hebben geen individuele achtergrondpagina. Voor deze indicatoren verwijzen we naar het betreffende onderwerp binnen VZinfo of een kerncijferpagina in De Staat VenZ, waar meer informatie en toelichting te vinden is over de cijfers.

Vaccinatiegraad

Indicator			Internationale vergelijking^a	Voldoet wel (+) / niet (-) aan WHO-norm ^b
		Percentage (zonder leeftijdsgrens ^c)
D(K)TP _{Verslagjaar: 2025}	Kinderen van 1 jaar met primaire (Difterie, kinkhoest, tetanus, polio)-vaccinatieserie	90,6	^{Zeer ongunstig}	+
	Kinderen van 2 jaar met DKTP-basisimmuniteit	88,5	^{Niet getoond}	-
	Kinderen van 10 jaar met volledig afgeronde D(K)TP-vaccinatieserie	80,6	^{Niet getoond}	-
BMR _{Verslagjaar: 2025}	Kinderen van 2 jaar met BMR-basisimmuniteit	88,8	^{Zeer ongunstig}	-
BMR _{Verslagjaar: 2025}	Kinderen van 10 jaar met volledig afgeronde BMR-vaccinatieserie	81,2	^{Niet getoond}	-
HPV _{Verslagjaar: 2025}	Meisjes van 11 jaar met volledig afgeronde HPV-vaccinatieserie	62,9	^Ongunstig	-
HPV _{Verslagjaar: 2025}	Jongens van 11 jaar met volledig afgeronde HPV-vaccinatieserie	59,3	^Gemiddeld	-

a) Vanaf verslagjaar 2022 is sprake van onderrapportage van de vaccinatiegraad in Nederland, doordat anonieme vaccinaties niet meegenomen kunnen worden. Hierdoor is de positie van Nederland waarschijnlijk gunstiger dan hier weergegeven (zie Verantwoordingstabel: Informed consent).

b) De WHO-norm is 90% voor HPV- en D(K)TP-vaccinatie en 95% voor BMR-vaccinatie ( zie Verantwoordingstabel: WHO-norm).

c) ‘zonder leeftijdsgrens’ = inclusief vaccinaties die gegeven zijn tot maart van het jaar nadat de betreffende leeftijdsgrens werd bereikt (zie Verantwoordingstabel: Vaccinatiegraad met en zonder leeftijdsgrens).

Interpretatie indicator

Het hoofddoel van het Rijksvaccinatieprogramma is het door middel van vaccinaties voorkómen van ziekte en sterfte. Het programma is werkzaam op twee niveaus: individuele bescherming én groepsbescherming, om daarmee ook epidemieën te voorkomen.
De vaccinatiegraad is een indicator voor het bereik van het Rijksvaccinatieprogramma, wat een deelaspect is van effectiviteit. De vaccinatiegraad is een momentopname; het geeft de situatie op een bepaald moment weer voor kinderen van een bepaald geboortecohort. Kinderen kunnen tot hun 18e levensjaar gratis vaccinaties inhalen binnen het Rijksvaccinatieprogramma.

D(K)TP
Tot 2020 kregen zuigelingen de DKTP-vaccinatie aangeboden op de leeftijd van 2, 3, 4 en 11 maanden. Sinds 2020 is dat op 3, 5 en 11 maanden (12 maanden vanaf 2025). Er wordt een extra vaccinatie aangeboden op de leeftijd van 2 maanden als de moeder niet is gevaccineerd tegen kinkhoest tijdens de zwangerschap en in een aantal bijzondere situaties. Als kinderen de vaccinatie bij 3 en 5 maanden hebben gehad (en eventueel bij 2 maanden), is de primaire serie afgerond, als ze ook de vaccinatie van 11 of 12 maanden hebben gehad, zijn ze basisimmuun. Revaccinaties werden tot en met 2025 aangeboden op de leeftijd van 4 (DKTP) en 9 jaar (DTP). Vanaf 2026 is dit op de leeftijd van 5 jaar (DKT) en 14 jaar (DTP).

BMR
Tot 2025 werd de BMR-vaccinatie aangeboden op de leeftijd van 14 maanden en 9 jaar. Vanaf 2025 is dit op de leeftijd van 14 maanden en 3 jaar. Kinderen geboren in de periode 2016 tot en met 2021 krijgen de tweede BMR-vaccinatie op de leeftijd van 5 tot en met 9 jaar (inhaalcampagne).

HPV
Humaan papillomavirus (HPV) kan verschillende soorten kanker veroorzaken. Van 2010 tot en met 2021 werd HPV-vaccinatie alleen aan meisjes aangeboden. Dit gebeurde in het jaar dat ze 13 werden. Sinds 2022 wordt HPV-vaccinatie aangeboden aan kinderen (jongens en meisjes) in het jaar dat ze 10 worden. In de periode 2022-2024 werden HPV-inhaalcampagnes uitgevoerd voor nog niet (volledig) gevaccineerde jongeren tot en met 26 jaar.

D(K)TP

Bron: RIVM-PPG (voorheen RIVM-DVP), nationale vaccinatieregister Praeventis

* Vanaf verslagjaar 2022 is sprake van onderrapportage van de vaccinatiegraad in Nederland, doordat anonieme vaccinaties niet zijn geïncludeerd (zie Verantwoordingstabel: Informed consent).

(Difterie, kinkhoest, tetanus, polio) = difterie, kinkhoest, tetanus en polio
De vaccinatiegraad voor DKTP-basisimmuniteit wordt op 2-jarige leeftijd bepaald.
Vaccinatiegraad met en zonder leeftijdsgrens is toegelicht in de Verantwoordingstabel.

Bron: RIVM-PPG (voorheen RVM-DVP), nationale vaccinatieregister Praeventis

* Vanaf verslagjaar 2022 is sprake van onderrapportage van de vaccinatiegraad in Nederland, doordat anonieme vaccinaties niet zijn geïncludeerd (zie Verantwoordingstabel: Informed consent).

D(K)TP = difterie, (kinkhoest), tetanus en polio
De vaccinatiegraad voor de volledig afgeronde D(K)TP-vaccinatieserie wordt op 10-jarige leeftijd bepaald.
Vaccinatiegraad met en zonder leeftijdsgrens is toegelicht in de Verantwoordingstabel.

Bron: WHO Immunization Data, 2026

DKT: Difterie, Kinkhoest, Tetanus (Engels: DTP: Diphtheria, Tetanus, Pertussis)
In de grafiek is het percentage kinderen weergegeven dat drie doses DKT-vaccin heeft gekregen. De leeftijd van vaccineren kan verschillen per land, vanwege verschillen in vaccinatieschema's. Voor Nederland is hier het percentage kinderen genomen dat de primaire D(K)TP-vaccinatieserie heeft ontvangen.
Vanaf verslagjaar 2022 is sprake van onderrapportage van de vaccinatiegraad in Nederland, doordat anonieme vaccinaties niet zijn geïncludeerd. Hierdoor is de positie van Nederland waarschijnlijk gunstiger dan hier weergegeven (zie Verantwoordingstabel: Informed consent).
Naast de mediaan van alle OECD-landen tonen we ook de mediaan van een groep referentielanden: België, Duitsland, Zweden, Denemarken, Noorwegen, Finland, Oostenrijk, Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Ierland en Zwitserland. Deze landen hebben een zorgstelsel en sociaal-economische context die goed vergelijkbaar zijn met Nederland. De mediaan wordt berekend over deze landen voor zover de benodigde data beschikbaar zijn.
De WHO-norm is 90% voor DKT-vaccinatie (zie Verantwoordingstabel: WHO-norm).

BMR

Bron: RIVM-PPG (voorheen RIVM-DVP), nationale vaccinatieregister Praeventis

* Vanaf verslagjaar 2022 is sprake van onderrapportage van de vaccinatiegraad in Nederland, doordat anonieme vaccinaties niet zijn geïncludeerd (zie Verantwoordingstabel: Informed consent).

(Bof, mazelen, rodehond) = bof, mazelen en rodehond
De vaccinatiegraad voor BMR-basisimmuniteit wordt op 2-jarige leeftijd bepaald.
Vaccinatiegraad met en zonder leeftijdsgrens is toegelicht in de Verantwoordingstabel.

Bron: RIVM-PPG (voorheen RIVM-DVP), nationale vaccinatieregister Praeventis

* Vanaf verslagjaar 2022 is sprake van onderrapportage van de vaccinatiegraad in Nederland, doordat anonieme vaccinaties niet zijn geïncludeerd (zie Verantwoordingstabel: Informed consent).

(Bof, mazelen, rodehond) = bof, mazelen en rodehond
De vaccinatiegraad voor de volledig afgeronde BMR-vaccinatieserie wordt op 10-jarige leeftijd bepaald.
Vaccinatiegraad met en zonder leeftijdsgrens is toegelicht in de Veranwoordingstabel.

Bron: WHO Immunization Data, 2026

In de grafiek is het percentage kinderen tot 1 jaar weergegeven dat ten minste één dosis mazelen-bevattend vaccin heeft ontvangen. Voor landen (zoals Nederland) waar de eerste dosis wordt geadviseerd voor kinderen ouder dan 12 maanden, is het percentage berekend voor kinderen jonger dan 12-23 maanden.
Vanaf verslagjaar 2022 is sprake van onderrapportage van de vaccinatiegraad in Nederland, doordat anonieme vaccinaties niet zijn geïncludeerd. Hierdoor is de positie van Nederland waarschijnlijk gunstiger dan hier weergegeven (zie Verantwoording: Informed consent).
Naast de mediaan van alle OECD-landen tonen we ook de mediaan van een groep referentielanden: België, Duitsland, Zweden, Denemarken, Noorwegen, Finland, Oostenrijk, Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Ierland en Zwitserland. Deze landen hebben een zorgstelsel en sociaal-economische context die goed vergelijkbaar zijn met Nederland. De mediaan wordt berekend over deze landen voor zover de benodigde data beschikbaar zijn.
De WHO-norm is 95% voor mazelen-vaccinatie (zie Verantwoordingstabel: WHO-norm).

HPV

Bron: RIVM-PPG (voorheen RIVM-DVP), nationale vaccinatieregister Praeventis

* Vanaf verslagjaar 2022 is sprake van onderrapportage van de vaccinatiegraad in Nederland, doordat anonieme vaccinaties niet meegenomen kunnen worden (zie Verantwoordingstabel: Informed Consent).

(Humaan papilloma virus) = humaan papillomavirus
Vanaf verslagjaar 2024 wordt de vaccinatiegraad voor de volledig afgeronde HPV-vaccinatieserie bepaald op 11-jarige in plaats van 14-jarige leeftijd.
Vaccinatiegraad met en zonder leeftijdsgrens is toegelicht in de Verantwoordingstabel.

Bron: WHO Immunization Data, 2026

(Humaan papilloma virus): Humaan papillomavirus
Het betreft het percentage 15-jarige meisjes dat volledig tegen HPV is gevaccineerd volgens het landspecifieke vaccinatieschema.
Vanaf verslagjaar 2022 is sprake van onderrapportage van de vaccinatiegraad in Nederland, doordat anonieme vaccinaties niet meegenomen kunnen worden. Hierdoor is de positie van Nederland waarschijnlijk gunstiger dan hier weergegeven (zie Verantwoordingstabel: Informed consent).
Naast de mediaan van alle OECD-landen tonen we ook de mediaan van een groep referentielanden: België, Duitsland, Zweden, Denemarken, Noorwegen, Finland, Oostenrijk, Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Ierland en Zwitserland. Deze landen hebben een zorgstelsel en sociaal-economische context die goed vergelijkbaar zijn met Nederland. De mediaan wordt berekend over deze landen voor zover de benodigde data beschikbaar zijn.
De WHO-norm is 90% voor HPV- vaccinatie (zie Verantwoordingstabel: WHO-norm).

Bron: WHO Immunization Data, 2026

(Humaan papilloma virus): Humaan papillomavirus
Het betreft het percentage jongens (zonder leeftijdspecificatie) dat volledig tegen HPV is gevaccineerd volgens het landspecifieke vaccinatieschema.
Vanaf verslagjaar 2022 is sprake van onderrapportage van de vaccinatiegraad in Nederland, doordat anonieme vaccinaties niet zmegenomen kunnen worden. Hierdoor is de positie van Nederland waarschijnlijk gunstiger dan hier weergegeven (zie Verantwoordingstabel: Informed consent).
Naast de mediaan van alle OECD-landen tonen we ook de mediaan van een groep referentielanden: België, Duitsland, Zweden, Denemarken, Noorwegen, Finland, Oostenrijk, Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Ierland en Zwitserland. Deze landen hebben een zorgstelsel en sociaal-economische context die goed vergelijkbaar zijn met Nederland. De mediaan wordt berekend over deze landen voor zover de benodigde data beschikbaar zijn.
De WHO-norm is 90% voor HPV- vaccinatie (zie Verantwoordingstabel: WHO-norm).

	Toelichting
Vaccinatiegraad met en zonder leeftijdsgrens	De vaccinatiegraad met leeftijdsgrens wordt berekend door voor kinderen op een bepaalde leeftijd (afhankelijk van de vaccinatie) te berekenen hoeveel procent gevaccineerd is. In de vaccinatiegraad zonder leeftijdsgrens zijn ook vaccinaties meegenomen die gegeven zijn tot maart van het jaar nadat de betreffende leeftijdsgrens werd bereikt. Hierbij tellen dus ook kinderen mee die later zijn gevaccineerd dan volgens het vaccinatieschema gepland was. De vaccinatiegraad zonder leeftijdsgrens wordt berekend vanaf 2022.
Berekening vaccinatiegraad D(K)TP	De vaccinatiegraad wordt vastgesteld op 1-, 2- en 10-jarige leeftijd. Nationale trend: Teller: (a) aantal kinderen dat de primaire (Difterie, kinkhoest, tetanus, polio)-vaccinatieserie heeft ontvangen, (b) aantal kinderen dat de DKTP-basisimmuniteit heeft bereikt en (c) aantal kinderen dat de volledige D(K)TP-vaccinatieserie heeft ontvangen Noemer: (a) aantal kinderen van 1 jaar, (b) aantal kinderen van 2 jaar en (c) aantal kinderen van 10 jaar Nederlandse waarde in internationale vergelijking: Teller: aantal kinderen dat de primaire DKTP-vaccinatieserie heeft ontvangen Noemer: aantal kinderen van 1 jaar
Berekening vaccinatiegraad (Bof, mazelen, rodehond)	De vaccinatiegraad wordt vastgesteld op 2- en 10-jarige leeftijd. Teller: (a) aantal kinderen dat de BMR-basisimmuniteit heeft bereikt en (b) aantal kinderen dat de volledige BMR-vaccinatieserie heeft ontvangen Noemer: (a) aantal kinderen van 2 jaar en (b) aantal kinderen van 10 jaar
Berekening vaccinatiegraad (Humaan papilloma virus)	De vaccinatiegraad werd tot 2024 vastgesteld op 14-jarige leeftijd, en sinds 2024 op 11-jarige leeftijd. Teller: aantal adolescenten van 14 jaar (tot en met verslagjaar 2023) of 11 jaar (vanaf verslagjaar 2024) dat de volledige HPV-vaccinatieserie heeft ontvangen Noemer: aantal adolescenten van 14 jaar (tot en met verslagjaar 2023) of 11 jaar (vanaf verslagjaar 2024)
Informed consent	Sinds 1 januari 2022 ontvangt het RIVM de gegevens van een deel van de vaccinaties anoniem. Dat gebeurt als ouders en/of kind geen toestemming geven voor de uitwisseling van de vaccinatiegegevens én persoonsgegevens tussen de jeugdgezondheidszorg en het RIVM. De zogenaamde anonieme vaccinaties kunnen niet worden meegeteld bij de berekening van de vaccinatiegraad door het RIVM, omdat leeftijd, geslacht, gemeente en vaccindosis dan niet bekend zijn. De geregistreerde vaccinatiegraad is hierdoor lager dan de werkelijke vaccinatiegraad. Het percentage anonieme vaccinaties verschilt per jaar en type vaccinatie.
Kanttekening bij internationale vergelijkingen	In de meeste Westerse landen (waaronder Nederland) wordt de vaccinatiegraad bepaald via een landelijk dekkende registratie op individueel niveau (zoals een vaccinatieregister, declaratiesysteem of registratie door zorgverleners), in sommige landen (zoals België, de VS en Canada) wordt de vaccinatiegraad bepaald via vragenlijsten onder de bevolking (WHO/UNICEF Estimates of National Immunization Coverage, 2024 Revision; WUENIC Trends). Dat betekent dat de uitkomsten voor met name landen die gebruik maken van vragenlijsten minder precies zijn of dat zij mogelijk de vaccinatiegraad enigszins over- of onderschatten.
WHO-norm	De WHO-norm voor vaccinatiegraad is het door de Wereldgezondheidsorganisatie aanbevolen percentage kinderen dat gevaccineerd wordt met als doel om de verspreiding van de ziekte te voorkómen (eliminatie) of de ziekte zelfs volledig uit te roeien (eradicatie). De WHO-norm is 90% voor en D(K)TP-vaccinatie (WHO, 2020) en HPV-vaccinatie (WHO, 2020), en 95% voor BMR-vaccinatie (WHO, 2013; WHO, 2020).
Bronnen	RIVM-PPG (voorheen RIVM-DVP), nationale vaccinatieregister Praeventis; WHO Immunization Data

M. Gommer (RIVM)
R. Gijsen (RIVM)
A. van Lier (RIVM)

Vaccinatiegraad

Interpretatie indicator

D(K)TP

BMR

HPV

Verantwoordingstabel Lees meer

Verantwoordingstabel Vaccinatiegraad

Deze cijfers zijn ook onderdeel van Lees meer

Experts en redactie Lees meer

Deel deze pagina