Nederlandse Kanker Registratie (NKR) op VZinfo.nl

Voor een selectie van ziekten presenteert VZinfo.nl onder meer gegevens over mortaliteit (sterfte) en morbiditeit (ziekte). De gegevens over sterfte zijn afkomstig van de CBS Doodsoorzakenstatistiek. De gegevens over morbiditeit betreffen nieuwe gevallen en het aantal mensen dat een ziekte heeft (prevalentie). Deze gegevens zijn afkomstig uit diverse registraties en onderzoeken. Voor het schatten van morbiditeit gebruikt VZinfo bij voorkeur cijfers afkomstig van ziektespecifieke bronnen en registraties. Zo komen cijfers over kanker van de Nederlandse Kanker Registratie (Nederlandse Kankerregistratie) van het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL). Op basis van NKR zijn de volgende ziekten op VZinfo uitgewerkt, zie ook tumorindeling IKNL voor meer informatie:

• Baarmoederhalskanker: Invasief carcinoom van de baarmoederhals (tumorsoortcode 603300)
• Borstkanker: Invasief mammacarcinoom en maligne fyllodes tumor van de borst (tumorsoortcodes 501300 en 550300)
• Dikkedarmkanker: Invasief carcinoom van colon en endeldarm/rectum (incl. appendix/ blinde darm, excl. anus); tumorsoortcodes 205310, 205320, 205001
• Hematologische kanker: tumorsoortcode 800000; lymfeklierkanker, plasmaceltumoren, leukemie, myelodysplastische syndromen en myeloproliferatieve aandoeningen
• Huidkanker:
  • Melanoom: Invasief melanoom van de huid en externe geslachtsorganen (incl. lip en excl. mucosaal melanoom); tumorsoortcode 441300
  • Niet-melanome huidkanker: waaronder plaveiselcelcarcinoom, huidadnexcarcinoom en merkelcelcarcinoom (excl. lip); tumorsoortcodes 403300, 404310, 404311, 404312, 404313, 404314, 405300 en 420300
  • Basaalcelcarcinoom van de huid (tumorsoortcode 401300)
• Kanker totaal: Invasieve soorten kanker, niet-invasieve kanker van de urinewegen en goedaardige hersentumoren, excl. basaalcelcarcinoom
• Longkanker:
  • Totaal: Invasieve kanker van luchtpijp/ trachea en long (tumorsoortcodes 301300, 302310, 302320, 302330, 302340 en 302350
  • Niet kleincellige longkanker: Invasief niet-kleincellig longcarcinoom (tumorsoortcode 302310)
  • Kleincellige longkanker: Invasief kleincellig longcarcinoom (tumorsoortcode 302320)
• Prostaatkanker: Invasief prostaatcarcinoom (tumorsoortcode 702300)

Incidentie, pravelentie en overleving

Incidentie

Aantal nieuwe gevallen (incidentie) worden gepresenteerd per 5-jaarsklasse waarbij ook een onderscheid wordt gemaakt naar geslacht. De hoogste klasse die wordt onderscheiden is de leeftijdsgroep 85 jaar en ouder. Voor de incidentie (Het aantal nieuwe gevallen van of nieuwe personen met een bepaalde ziekte in een bepaalde periode, absoluut of relatief.) wordt ook een trend gepresenteerd: totaal, mannen en vrouwen. Vanaf 1989 zijn er gegevens beschikbaar, zowel absolute aantallen als aantal per 100.000 zijn beschikaar als trend. De relatieve trend is gestandaardiseerd naar de Europese bevolking in 2010 (RESR).

Prevalentie

Als prevalentie (Het aantal gevallen of personen met een bepaalde ziekte op een bepaald moment (punt-prevalentie), ooit in het leven (lifetime prevalentie) of in een bepaalde periode, bijvoorbeeld per jaar (periode-prevalentie), absoluut of relatief.) is de 10-jaarsprevalentie beschikbaar. De 10-jaarsprevalentie is aantal nog levende mensen dat in de loop van de tien jaar voorafgaand aan een peildatum de diagnose heeft gekregen.

Overleving

De 5-jaars relatieve overleving beschrijft het percentage patiënten met een ziekte dat vijf jaar nadat de ziekte is gediagnosticeerd in leven is, gedeeld door het verwachte percentage mensen dat in leven is op basis van levensverwachting (Het gemiddeld aantal nog te verwachten levensjaren op een bepaalde leeftijd.) in de algemene bevolking met dezelfde leeftijd en geslacht. De cijfers zijn gecorrigeerd voor veranderingen in de omvang en leeftijdsopbouw van de bevolking door standaardisatie naar de 'International Cancer Survival Standard' (ICSS-2).

Regionale vergelijkingen Nederlandse Kankerregistratie

Op VZinfo zijn ook regionale cijfers beschikbaar voor een aantal soorten kanker. Door verschillen tussen bevolkingsopbouw in regio's zijn de ruwe gegevens moeilijk te vergelijken. Daarom is een (directe) standaardisatie uitgevoerd door alle in de regio’s geregistreerde aantallen per leeftijd en geslacht te wegen met het aandeel van deze leeftijd en geslachtscategorie in de totale Nederlandse bevolking. Bij geslachtsspecifieke aandoeningen (borst- en prostaatkanker) is gerekend met de totale bevolking van het betreffende geslacht. De gestandaardiseerde cijfers zijn per GGD (Gemeentelijke of Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst)-regio beschikbaar. Voor iedere regio is een standaardafwijking berekend. Hiermee wordt vervolgens een betrouwbaarheidsinterval berekend dat vergeleken wordt met het Nederlands gemiddelde. Als het Nederlands gemiddelde buiten dit interval valt is er sprake van een significante afwijking van het gemiddelde. Er is gerekend met 95% respectievelijk 99% betrouwbaarheidsintervallen.

Kanttekeningen

Het patroon in de kaart is een indicatie van de verdeling van een ziekte over Nederland. Behalve verschillen in het optreden van een ziekte, kunnen verschillen in andere factoren van invloed zijn op dit patroon. Zo kunnen verschillen in zorgniveau en de mate van gebruik van diagnostische tests tussen regio's een rol spelen. Verschillen in de wijze van coderen hebben waarschijnlijk geen rol gespeeld omdat landelijk dezelfde codeerafspraken gelden.