Bacteriële meningitis waartegen gevaccineerd wordt
| Indicator | Internationale vergelijking | 3-jarige trend |
|---|---|---|
| 18 nieuwe gevallen Verslagjaar: 2024 | Niet beschikbaar | 
Gunstig |
Interpretatie indicator
Bacteriële meningitis is een ernstige infectie van de hersenvliezen met een hoge kans op sterfte en blijvende gezondheidsschade, ondanks behandeling. In het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) zijn vaccins opgenomen tegen Haemophilus influenzae type b (Hib), pneumokokken (sinds herfst 2024 tegen 15 typen, daarvoor tegen 10 typen) en meningokokken (serogroepen C en sinds 2018 ACWY). Deze vaccins zijn gericht op het voorkomen van invasieve infecties, waaronder meningitis.
Deze indicator geeft inzicht in de effectiviteit van het vaccinatieprogramma en de mate van populatiebescherming door vaccinatie tegen meningitis door bacteriën waartegen het vaccin is gericht. Een laag of dalend aantal gemelde gevallen wijst op goede bescherming tegen het optreden van ziekte waartegen het vaccin beschermt en een hoge vaccinatiegraad. Een stijgend aantal kan samenhangen met een lagere vaccinatiegraad of verminderde vaccinwerking.
Veranderingen in circulatie van typen die niet door de huidige vaccins worden gedekt, spelen een belangrijke rol in veranderingen van het aantal ziektegevallen van bacteriële meningitis waartegen niet gevaccineerd wordt, en dus ook van het totaal aantal ziektegevallen van bacteriële meningitis. Die veranderingen worden in deze indicator niet weergegeven.
Deze indicator betreft uitsluitend meningitis en geeft geen volledig beeld van het totale effect van vaccinatie, aangezien de vaccins ook beschermen tegen andere invasieve infecties zoals (Sepsis is een klinisch syndroom dat gekenmerkt wordt door een algemene ontstekingsreactie van het hele lichaam op een infectie. Het is een zeer ernstige aandoening met een aanzienlijke kans dat de patiënt in korte tijd overlijdt. Vaak wordt het omschreven als bloedvergiftiging.) en longontsteking. Bovendien kan het aantal gemelde gevallen worden beïnvloed door veranderingen in diagnostiek, meldingsbereidheid en surveillance.
Trend
Sla de grafiek 'Bacteriële meningitis 1992-2024' over en ga naar de datatabelBron: De cijfers zijn berekend door het (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) op basis van data van het Nederlands Referentielaboratorium voor Bacteriële Meningitis (AUMC & RIVM).
De cijfers worden bepaald op basis van een positieve CSF kweek of op het aantonen van pathogeen-specifiek (Desoxyribo nucleic acid (Desoxyribonucleïnezuur). De drager van erfelijke informatie in alle bekende organismen.) in CSF (cerebrospinal fluid; hersen- en ruggenmergvocht).
* Totaal: meningitis veroorzaakt door (Haemophilus influenza type b), meningokokken serogroep (ACWY) en pneumokokken vaccin 10 serotypen (PCV10)
** Vanaf 2006 werd gevaccineerd tegen zeven serotypen van de pneumokok (PCV7), vanaf 2011 tegen tien serotypen (PCV10). Sinds mei 2025 is PCV10 vervangen door PCV15 (gefaseerd ingevoerd vanaf september 2024). De grafiek toont nog de (Het aantal nieuwe gevallen van of nieuwe personen met een bepaalde ziekte in een bepaalde periode, absoluut of relatief.) van pneumokokkenmeningitis veroorzaakt door de serotypen waartegen in de meetperiode werd gevaccineerd (PCV10).
*** Voor 1 mei 2018 werd alleen gevaccineerd tegen meningokokken serogroep C, daarna zijn de serogroepen A, W en Y toegevoegd. De grafiek laat het aantal nieuwe gevallen van serogroepen A, C, W en Y zien over de gehele meetperiode.
Jaartal invoering vaccin:
- Hib: 1993
- Meningokokken serogroep C: 2002
- Pneumokokken 7 serotypen (PVC7): 2006
- Pneumokokken 10 serotypen (PVC10): 2011
- Pneumokokken 15 serotypen (PVC15): 2024-2025
- Meningokokken serogroepen A, C, W en Y: 2018
Verantwoordingstabel Bacteriële meningitis: aantal nieuwe gevallen
| Toelichting | |
|---|---|
| Berekening | Aantal nieuwe gevallen van bacteriële meningitis waartegen gevaccineerd wordt in een jaar. |
| Toelichting bij de indicator | Bacteriële meningitis kan worden veroorzaakt door meerdere soorten bacteriën, welke een grote verscheidenheid aan serotypen kunnen hebben. Tegen niet al deze soorten zijn vaccins opgenomen in het Rijksvaccinatieprogramma en de opgenomen vaccins werken niet tegen alle serotypen van de soorten waar ze op gericht zijn. De ziektegevallen van bacteriële meningitis waartegen niet gevaccineerd wordt, zijn in deze indicator niet meegeteld en kunnen over tijd fluctueren. In 2024 werden er 222 van deze gevallen gerapporteerd. |
| Bron | Nederlands Referentie Laboratorium voor Bacteriële Meningitis (AUMC & RIVM), bewerkt door het RIVM |
- S. Brukx (RIVM)
- R. Gijsen (RIVM)
- C. Hendriks (RIVM)