Gezondheidsvaardigheden | Volksgezondheid en Zorg

In het kort

Gezondheidsvaardigheden: informatie over gezondheid kunnen begrijpen en gebruiken
Ruim eenderde van de volwassenen heeft onvoldoende of beperkte gezondheidsvaardigheden
Aandeel met onvoldoende of beperkte gezondheidsvaardigheden hoogst onder mensen met alleen basisonderwijs of een vmbo-diploma
Regie over eigen leven: regie/grip op alle domeinen van het eigen leven én alles wat naar eigen inzicht nodig is om een goed leven te leiden
Van de volwassenen ervaart 88,4% matig tot veel regie over het eigen leven
Hoogste percentage mensen dat matig tot veel regie over het eigen leven ervaart onder hbo- en wo-opgeleiden

Gezondheidsvaardigheden zijn de vaardigheden van mensen om informatie over gezondheid te verkrijgen, te begrijpen, te beoordelen en te gebruiken bij het nemen van gezondheidsgerelateerde beslissingen ( Sørensen, K., Van den Broucke, S., Fullam, J., Doyle, G., Pelikan, J., Slonska, Z., Brand, H., Consortium Health Literacy Project European, (HLS-EU), Health literacy and public health: a systematic review and integration of definitions and models (2012) ). Daarbij gaat het zowel om cognitieve vaardigheden (het denkvermogen) als om deze vaardigheden om te zetten in gedrag (het doenvermogen) ( Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid, Weten is nog geen doen. Een realistisch perspectief of zelfredzaamheid., Den Haag (2017) ). Mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden hebben vaak meer moeite met zelfmanagement van hun gezondheid (bijvoorbeeld met medicatie- en zorggebruik) en hebben vaak een slechtere gezondheid ( World Health Organization, Health literacy development for the prevention and control of noncommunicable diseases: volume 1: overview (2022) , Visscher, B., Towards tailored medication self-management: Needs of and support for patients with limited health literacy, Utrecht (2023) ).

De mate waarin mensen grip of regie ervaren over hun eigen leven is ook gerelateerd aan gezondheid. Wanneer mensen onvoldoende regie over hun leven ervaren, kan dat leiden tot meer gezondheidsproblemen en zelfs eerder overlijden ( Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid, Grip. Het maatschappelijk belang van persoonlijke controle, Den Haag (2023) ).

Op VZinfo presenteren we zowel cijfers en duiding over gezondheidsvaardigheden als over regie over eigen leven.