Preventie huidkanker gericht op UV-straling
UV-straling wordt beschouwd als de belangrijkste risicofactor voor het ontstaan van huidkanker. Dit geldt voor zowel melanomen als voor basaalcelcarcinoom en plaveiselcelcarcinoom. De preventieve initiatieven zijn voornamelijk gericht op het verminderen van blootstelling aan UV-straling.
VZinfo
- Leefomgeving: UV-straling
- Preventie gericht op UV-straling
- Huidkanker: oorzaken en gevolgen
- Wat is preventie?
Beleid
- Zonkrachtactieplan | RIVM
- Samenwerkingsverbanden: Zonkrachtactieplatform en Stuurgroep Huidkankerzorg Nederland | RIVM
- Stuurgroep Huidkankerzorg Nederland | Nationaal Actieplan Huidkanker
- UV-straling in de Nederlandse Kanker Agenda | Nederlands Kanker Collectief
Overig
- NHG-Richtlijnen: Verdachte huidafwijkingen
- Voorkomhuidkanker.nl | Huidfonds
- Zonvenant | Huidfonds
- UV-straling en huidkanker | Signalen Leefomgeving en Gezondheid
- Het voorkomen van huidbeschadiging | Hukas
- Advies aan VWS over de inhoud van een voorlichtingscampagne over huidkanker | RIVM
Erfelijke aanleg en huidkanker
Bij Gorlin en FAMM-syndroom is er een erfelijke aanleg voor huidkanker
Mensen met het Gorlin syndroom (ook wel bekend als Basaal Cel Naevus Syndroom) hebben een erfelijke aanleg voor basaalcelcarcinoom waardoor ze meer kans hebben om deze vorm van huidkanker op jonge leeftijd te krijgen (Kanker.nl, nov 2025). Bij het familiair melanoom (FAMMM-syndroom) is er een erfelijke aanleg voor melanoom (Kanker.nl, mei 2025). Als iemand mogelijk een erfelijke aanleg voor huidkanker heeft, kan met (Desoxyribo nucleic acid (Desoxyribonucleïnezuur). De drager van erfelijke informatie in alle bekende organismen.)-onderzoek worden vastgesteld of er een genafwijking is (kankerindefamilie.nl, geraadpleegd 30 september 2026).
Jaarlijkse controle van de huid bij mensen met Gorlin syndroom
Het Gorlin syndroom (Basaal Cel Naevus Syndroom) wordt veroorzaakt door een verandering (mutatie) in het PTCH1-gen of in het SUFU-gen (Federatie Medische Specialisten, 2024). Mensen met het Gorlin syndroom en hun familieleden waarbij een mutatie in de genoemde genen is gevonden, krijgen het advies hun huid jaarlijks te laten controleren door een dermatoloog. Een algemeen advies is om de huid goed te beschermen tegen zonlicht en röntgenfoto’s alleen te maken als het niet anders kan (VKGN, 2019).
Tweemaal per jaar controle bij erfelijke melanoom
Bij erfelijk melanoom is een mutatie in het CDKN2A-gen de meest voorkomende genafwijking (Kanker.nl, mei 2025). Mensen met erfelijke aanleg voor melanoom krijgen het advies om hun huid tweemaal per jaar te laten controleren door een dermatoloog. Hun eerstegraadsfamilieleden krijgen het advies hun huid jaarlijks te laten onderzoeken. Ze krijgen verder het advies extra voorzichtig te zijn met blootstelling aan zonlicht. Te veel zon op jonge leeftijd, vooral zonverbranding, verhoogt het risico op melanoom op latere leeftijd (Kanker.nl, 2025; VKGN, 2022).
T.C.H. Hazekamp, red. (RIVM)