Deelnamepercentage na 15 maanden 2025
Sla de grafiek 'Deelname bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker naar leeftijd 2017-2025' over en ga naar de datatabelBron: Erasmus MC, Landelijke monitor bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker 2025, Rotterdam (2026)
- *Sinds 2022 worden 65-jarigen uitgenodigd wanneer ze tijdens de voorgaande ronde (op 60-jarige leeftijd) (Hoogrisico-typen Humaan Papillomavirus)-positief waren, maar niet zijn doorverwezen naar een gynaecoloog.
- Vanaf het verslagjaar 2022 wordt er een andere berekening gehanteerd voor de deelnamegraad. De deelnamegraad is met terugwerkende kracht berekend volgens deze nieuwe berekening voor alle verslagjaren vanaf 2018. Er is dus sprake van een trendbreuk tussen 2017 en 2018.
- Vanwege een aanpassing in het uitnodigingsbeleid bestaan de leeftijdsgroepen van 45-49 en 55-59 jaar sinds 2022 vooral uit personen die tijdens een voorgaande ronde niet deelnamen aan het bevolkingsonderzoek. Deze personen zijn ook minder geneigd in de actuele ronde deel te nemen.
- In 2023 heeft er een aantal wijzigingen plaatsgevonden in het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Hierdoor was de situatie in 2023 niet direct vergelijkbaar met die van voorgaande jaren.
Deelname naar peilperiode 2018-2024
Sla de grafiek 'Deelname bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker naar peilperiode 2018-2024' over en ga naar de datatabelBron: Erasmus MC, Landelijke monitor bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker 2025, Rotterdam (2026)
- Een volledige screeningsronde duurt vijf jaar. Genodigden hebben dus vijf jaar de tijd om deel te nemen na het ontvangen van de uitnodiging. Voor de uitnodigingsjaren vanaf 2022 is die vijf jaar (63 maanden) nog niet bereikt, en wordt het meest recente peilmoment weergegeven.
Deelname aan bevolkingsonderzoek 52% in 2025
In 2025 zijn 690.586 personen uitgenodigd voor het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker. Daarnaast ontvingen 6.004 personen die wel tot de doelgroep behoren geen uitnodiging. Zij hadden zich in een eerdere ronde definitief afgemeld. Op 1 april 2026 (15 maanden na aanvang van het uitnodigingsjaar 2025) hebben 359.101 personen (51,6%) deelgenomen aan het bevolkingsonderzoek ( Erasmus MC, Landelijke monitor bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker 2025, Rotterdam (2026) ). De deelnamegraad is daarmee in 2025 lager dan in 2024 (54,4%). Mogelijk heeft de datahack in augustus 2025 invloed gehad op de deelname. Bij de leeftijdscategorieën van 45 tot en met 49 jaar en 55 tot en met 59 jaar was de deelnamegraad het laagst, net als in voorgaande jaren. Door een wijziging in het uitnodigingsschema bestaan deze leeftijdsgroepen sinds 2022 voornamelijk uit personen die tijdens een voorgaande ronde niet deelnamen aan het bevolkingsonderzoek. Personen die eerder niet deelnamen zijn ook minder geneigd om in de actuele ronde deel te nemen. Na het ontvangen van de uitnodiging, hebben genodigden vijf jaar de tijd om deel te nemen aan het bevolkingsonderzoek. De meeste genodigden nemen deel binnen 15 maanden, maar de deelname blijft oplopen tot het einde van de peilperiode na 63 maanden.
Van de deelnemers nam 65% deel door middel van een zelfafnameset. Dit is ongeveer gelijk aan 2024 (64%) en hoger dan in 2023 (47%). Dit komt waarschijnlijk doordat de zelfafnametest in 2024 voor het eerst een geheel jaar versterkt werd ingezet: alle 30-jarigen krijgen de zelfafnametest direct met de uitnodiging meegestuurd. Daarnaast krijgen de overige leeftijdsgroepen een zelfafnametest toegestuurd wanneer zij 12 weken na de uitnodiging nog niet hebben deelgenomen en zich ook niet actief hebben afgemeld.
Beschermingsgraad 77% in 2025
De beschermingsgraad, ook wel het vijfjaarsbereik genoemd, bedroeg 76,6% in 2025 ( Erasmus MC, Landelijke monitor bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker 2025, Rotterdam (2026) ). Dit is het percentage 30- tot en met 65-jarigen (screeningsleeftijdsgroep) dat in de 5 jaar voorafgaand aan het verslagjaar is beschermd tegen het krijgen van baarmoederhalskanker. Dit kan zijn door deelname aan onderzoeken (binnen of buiten het bevolkingsonderzoek) of door het verwijderen van de baarmoeder (uterusextirpatie, opgenomen sinds 2022). De beschermingsgraad ligt in 2025 hoger dan in 2024, toen was het 72,7%. Deze stijging komt met name door een toename van het aantal personen dat als beschermd wordt beschouwd op basis van een (Hoogrisico-typen Humaan Papillomavirus)-negatieve test in de voorgaande screeningsronde op 40- of 50-jarige leeftijd.
Bij ongeveer 1% deelnemers (voorstadium) baarmoederhalskanker vastgesteld
Bij 12,7% van de 359.101 deelnemers aan het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker werd hoog risico Humaan Papilloma (Infectieus organisme; veel kleiner dan de kleinste bekende bacteriën.) (hrHPV) gevonden ( Erasmus MC, Landelijke monitor bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker 2025, Rotterdam (2026) ). Daarvan werd 12,8% direct werd doorverwezen naar de gynaecoloog voor diagnostisch onderzoek. De rest werd geadviseerd na 12 maanden een controleonderzoek te laten uitvoeren. Bij 2.565 personen werd na een directe verwijzing de diagnose gesteld van (een voorstadium van) baarmoederhalskanker (CIN 2+). Dit komt overeen met een detectiecijfer van 0,8%. Het directe detectiecijfer is de afgelopen jaren gedaald van 1,2% in 2021 naar 0,8% in 2025. Er zijn over 2025 nog geen cijfers bekend over het aantal gevonden (voorstadia) baarmoederhalskanker na indirecte verwijzing (dus na het controleonderzoek).
Tabel: Resultaten bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker 2025
| Aantal | Percentage | |
|---|---|---|
| Totale doelgroep | 696.590 | |
| Totaal uitgenodigd | 690.586 | |
| Deelgenomen | 359.101 | 51,6% van totale doelgroep |
| 126.983 | 18,2% van totale doelgroep |
| 232.118 | 33,3% van totale doelgroep |
| (Hoogrisico-typen Humaan Papillomavirus)-positief | 45.493 | 12,7% van deelnemers |
| Verwezen voor diagnostiek | 4.963 | 1,4% van deelnemers |
| Diagnose (Cervicale intra-epitheliale neoplasie (voorstadium van kanker)) 2+ | 2.565 | 0,8% van deelnemers |
Bron: Erasmus MC, Landelijke monitor bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker 2025, Rotterdam (2026)
- CIN 2+: (pre-)maligniteit / (voorstadium) baarmoederhalskanker
- M. Harmsen (RIVM)
- C. Hendriks, red. (RIVM)