(Zeer) goed ervaren gezondheid naar geslacht, leeftijd en opleiding

Sla de grafiek (Zeer) goed ervaren gezondheid naar geslacht, leeftijd en opleiding 2020 over en ga naar de datatabel

Bron: CBS Gezondheidsenquête

  • Laag onderwijsniveau = basisonderwijs, vmbo Voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (Voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs), eerste 3 leerjaren van havo Hoger algemeen voortgezet onderwijs (Hoger algemeen voortgezet onderwijs)/ vwo Voorbereidend wetenschappelijk onderwijs (Voorbereidend wetenschappelijk onderwijs) of de assistentenopleiding ( mbo Middelbaar beroepsonderwijs (Middelbaar beroepsonderwijs)-1).
  • Middelbaar onderwijsniveau = bovenbouw van havo/ vwo, basisberoepsopleiding (mbo-2), vakopleiding (mbo-3) en middenkader- en specialistenopleidingen (mbo-4)
  • Hoog onderwijsniveau = hbo Hoger beroepsonderwijs (Hoger beroepsonderwijs) of wo Wetenschappelijk Onderwijs (Wetenschappelijk Onderwijs)
  • De dataverzameling van de Gezondheidsenquête was in 2020 verstoord door de COVID-19-pandemie. Ook hebben de pandemie en de bijbehorende maatregelen mogelijk de gezondheid van de respondenten beïnvloed. Zie de verantwoording voor meer informatie.

Hoogopgeleiden ervaren hun gezondheid als beter

De grafiek presenteert cijfers over 2020 naar opleiding. De verschillen zijn statistisch getoetst een statistische toets is uitgevoerd om te bepalen of sprake is van een statistisch significant verschil (een statistische toets is uitgevoerd om te bepalen of sprake is van een statistisch significant verschil ). Resultaten van deze toetsing zijn:

  • Bij zowel mannen als vrouwen ervaren relatief minder laagopgeleiden hun gezondheid als (zeer) goed vergeleken met hoogopgeleiden. Zo is dit voor laagopgeleide mannen van 45-64 jaar 59,2% en voor hoogopgeleide mannen 86,5%. Bij vrouwen in diezelfde leeftijdscategorie is dit achtereenvolgens 65,0% en 81,3%.
  • Bij mannen in alle leeftijdscategorieën en bij vrouwen in de leeftijdscategorie 25-44 jaar is het percentage mensen met een (zeer) goed ervaren gezondheid kleiner onder middelbaaropgeleiden dan onder hoogopgeleiden.
  • Bij mannen in de leeftijdscategorieën 45-64 jaar en 65 jaar en ouder en bij vrouwen in de leeftijdscategorieën 25-44 jaar en 45-64 jaar ervaren laagopgeleiden hun gezondheid minder vaak als (zeer) goed dan middelbaaropgeleiden.

Verschillende verklaringen voor opleidingsverschillen

Opleidingsverschillen in ervaren gezondheid worden grotendeels verklaard door onderliggende gezondheidsproblemen die vaker voorkomen bij laagopgeleiden, zoals chronische aandoeningen en fysieke of mentale gezondheidsklachten ( Simon et al. 2000 Simon, J. G., van de Mheen, H., van der Meer, J. B. W., Mackenbach, J. P., Socioeconomic Differences in Self-Assessed Health in a Chronically Ill Population: The Role of Different Health Aspects (2000) ). Daarnaast hebben chronische aandoeningen mogelijk een grotere impact op de ervaren gezondheid bij laagopgeleiden, hoewel recent onderzoek hier geen aanwijzingen voor gaf ( Galenkamp et al. 2019 Galenkamp, H., van Oers, H. A. M., Kunst, A. E., Stronks, K., Is quality of life impairment associated with chronic diseases dependent on educational level? (2019) ). Ook kunnen opleidingsverschillen in ervaren gezondheid veroorzaakt worden doordat opleidingsgroepen een (gedeeltelijk) ander concept van gezondheid hanteren ( Stronks et al. 2018 Stronks, K., Hoeymans, N., Haverkamp, B., den Hertog, FF. R. J., van Bon-Martens, M.J.H., Galenkamp, H., Verweij, M., van Oers, H. A. M., Do conceptualisations of health differ across social strata? A concept mapping study among lay people (2018) ).


Trend in (zeer) goed ervaren gezondheid naar opleiding 1999-2020

Sla de grafiek Trend in (zeer) goed ervaren gezondheid naar opleiding 1999-2020 over en ga naar de datatabel

Bron: CBS Gezondheidsenquête

  • Bi laag en hoog: ondergrens en bovengrens 95% betrouwbaarheidsinterval
  • Laag onderwijsniveau = basisonderwijs,  vmbo Voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (Voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs), eerste 3 leerjaren van  havo Hoger algemeen voortgezet onderwijs (Hoger algemeen voortgezet onderwijs) vwo Voorbereidend wetenschappelijk onderwijs (Voorbereidend wetenschappelijk onderwijs) of de assistentenopleiding ( mbo Middelbaar beroepsonderwijs (Middelbaar beroepsonderwijs)-1).
  • Middelbaar onderwijsniveau = bovenbouw van havo/ vwo, basisberoepsopleiding (mbo-2), vakopleiding (mbo-3) en middenkader- en specialistenopleidingen (mbo-4)
  • Hoog onderwijsniveau =  hbo Hoger beroepsonderwijs (Hoger beroepsonderwijs) of  wo Wetenschappelijk Onderwijs (Wetenschappelijk Onderwijs)
  • De dataverzameling van de Gezondheidsenquête was in 2020 verstoord door de COVID-19-pandemie. Ook hebben de pandemie en de bijbehorende maatregelen mogelijk de gezondheid van de respondenten beïnvloed. Zie de verantwoording voor meer informatie.

Goed ervaren gezondheid licht gedaald

Het percentage mensen met een (zeer) goed ervaren gezondheid is tussen 1999 en 2020 gedaald met 6,8  procentpunt Een procentpunt geeft het absolute verschil aan tussen waarden die in procenten worden uitgedrukt. Een stijging van 1 procentpunt is bijvoorbeeld een stijging van 4 naar 5%. (Een procentpunt geeft het absolute verschil aan tussen waarden die in procenten worden uitgedrukt. Een stijging van 1 procentpunt is bijvoorbeeld een stijging van 4 naar 5%.) voor middelbaaropgeleiden, dit is significant volgens de trendanalyse.

Het percentage mensen met een (zeer) goed ervaren gezondheid daalde tussen 1999 en 2020 verhoudingsgewijs sneller voor mensen met een middelbare opleiding (8,3%), dan voor mensen met een hoge opleiding (1,1%). Na correctie voor de  relatieve opleidingspositie De betekenis van hoogst behaalde opleiding verschilt per generatie en geslacht. De relatieve opleidingspositie houdt hier rekening mee. (De betekenis van hoogst behaalde opleiding verschilt per generatie en geslacht. De relatieve opleidingspositie houdt hier rekening mee.), is een vergelijkbaar patroon te zien.


  • M.H.D. Plasmans ( RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu))
  • C. Zomer (RIVM)