Onveilig seksueel gedrag kan gezondheid negatief beïnvloeden

Seksueel gedrag van mensen heeft zowel positieve als negatieve effecten op de gezondheid en het welzijn van mensen. Er is vooral veel bekend over de negatieve effecten van onveilig seksueel gedrag. Onveilig seksueel gedrag vergroot de kans op seksueel overdraagbare aandoeningen (soa Seksueel overdraagbare aandoeningen). Bovendien kunnen mensen door onveilig vrijen besmet raken met het humaan papillomavirus, dat een bepalende factor is voor het ontstaan van baarmoederhalskanker ( Helmerhorst et al. 1999 Helmerhorst, T. J. M., Nobbenhuis, M. A. E., Walboomers, J. M., Rozendaal, L., Remmink, A. J., Risse, E. K., van der Linden, H. C., Voorhorst, F. J., Kenemans, P., Meijer, C.J., Relation of human papillomavirus status to cervical lesions and consequences for cervical-cancer screening: a prospective study. (1999) ). Daarnaast kan onveilig seksueel gedrag leiden tot een ongewenste zwangerschap. In 2017 had 2,9% van de mannen en vrouwen van 25 tot en met 49 jaar in het afgelopen jaar te maken met een ongeplande zwangerschap. Voor 0,4% van de mannen en 1,7% van de vrouwen was de zwangerschap ongewenst ( de Graaf & Wijsen 2017 de Graaf, H., Wijsen, C., Seksuele gezondheid in Nederland 2017, Utrecht (2017) ). 


In totaal ruim 31 duizend zwangerschapsafbrekingen

In 2020 werden in Nederland in totaal 31.364 zwangerschapsafbrekingen (abortussen) uitgevoerd (niet in grafiek). Van het totaal aantal behandelingen, werd 9% uitgevoerd bij vrouwen die in het buitenland wonen en voor een zwangerschapsafbreking naar Nederland kwamen. Het abortuscijfer (aantal zwangerschapsafbrekingen per 1.000 in Nederland wonende vrouwen van 15 tot en met 44 jaar) was 8,9 ( IGJ 2021 IGJ, Jaarrapportage 2020 Wet afbreking zwangerschap (Wafz), Utrecht (2021) ). Het abortuscijfer is het hoogst onder 25- tot en met 29-jarigen en daalt vanaf die leeftijdsgroep met de leeftijd.

Ruim 2.300 zwangerschapsafbrekingen bij tieners

In totaal zijn er 2.355 zwangerschappen bij tieners afgebroken. Van de tieners die een abortus hebben laten doen is de meerderheid 15 tot en met 19 jaar; slechts 2,4% is jonger dan 15 jaar ( IGJ 2021 IGJ, Jaarrapportage 2020 Wet afbreking zwangerschap (Wafz), Utrecht (2021) ). 


Aantal Zwangerschapsafbrekingen

Sla de grafiek Zwangerschapsafbrekingen 1990-2020 over en ga naar de datatabel

Bron: Abortusregistratie Nederland

  • Gebaseerd op het aantal vrouwen 15-44 jaar volgens opgave Centraal Bureau voor de statistiek (van 1990 t/m 1995 gemiddeld over het jaar; van 1996 t/m 2009 op basis van peildatum 1 januari van het betreffende jaar, vanaf 2010 gemiddeld over het jaar).
  • 2010: Gebaseerd op geschatte gegevens

Aantal zwangerschapsafbrekingen sinds 2011 rond de 30.000

Tot 1997 daalde het totale aantal zwangerschapsafbrekingen (abortussen) in Nederland. Het gaat daarbij zowel om vrouwen die in Nederland wonen als in het buitenland. Na een stijging van enkele jaren, bleef het totaal aantal daarna geruime tijd relatief stabiel met ongeveer 33.000 per jaar. Vanaf 2011 is het aantal zwangerschapsafbrekingen rond de 30.000 per jaar. Het aantal in het buitenland wonende vrouwen dat in Nederland een zwangerschapsonderbreking ondergaat neemt gedurende de hele periode van 1990 tot en met 2020 af ( IGJ 2021 IGJ, Jaarrapportage 2020 Wet afbreking zwangerschap (Wafz), Utrecht (2021) )

Abortuscijfer sinds 2002 stabiel

Ondanks de schommelingen in het aantal zwangerschapsafbrekingen, is het abortuscijfer (het aantal zwangerschapsafbrekingen per 1.000 vrouwen van 15 tot en met 44 jaar) van in Nederland wonende vrouwen sinds 2002 redelijk stabiel tussen de 8,5 en 8,9. Dit komt doordat ook het aantal vrouwen in de vruchtbare leeftijd (15 tot en met 44 jaar) daalt ( IGJ 2021 IGJ, Jaarrapportage 2020 Wet afbreking zwangerschap (Wafz), Utrecht (2021) ).

  • H. de Graaf (Rutgers WPF)
  • C. M. Deuning, red. (RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu)
  • E.M. Zantinge, red. (RIVM)