Alcoholgebruik volwassenen

Sla de grafiek Overmatige drinkers 2021 over en ga naar de datatabel

Bron: Gezondheidsenquête/Leefstijlmonitor CBS i.s.m. RIVM en Trimbos-instituut

  • De dataverzameling van de Gezondheidsenquête was in 2021 verstoord door de Covid-19-pandemie. Ook hebben de pandemie en de bijbehorende maatregelen mogelijk de leefstijl van de respondenten beïnvloed. Zie de verantwoording voor meer informatie.
  • Achterliggende cijfers: CBS-StatLine

Van de volwassenen drinkt 7% overmatig alcohol

In 2021 dronk 7,3% van de 18-plussers overmatig alcohol: 8,6% van de mannen en 6,0% van de vrouwen. Overmatig drinken betekent meer dan 21 glazen alcohol per week drinken (mannen), of meer dan 14 glazen per week (vrouwen). Overmatig drinken komt het meest voor bij jongvolwassenen onder de dertig en het minst bij dertigers.

44% van de volwassenen drinkt maximaal één glas per dag

Van de totale bevolking boven de 18 jaar drinkt 44% geen alcohol of maximaal één glas per dag: 34,5% van de mannen en 53,2% van de vrouwen (niet in grafiek). De Gezondheidsraad adviseert mensen om geen alcohol te drinken of in ieder geval niet meer dan één glas per dag. Dit advies is bedoeld om chronische ziekten te voorkomen ( Gezondheidsraad 2015 Gezondheidsraad, Richtlijnen goede voeding 2015, Den Haag (2015) ).

Verkoop van alcohol bestaat vooral uit de verkoop van bier

Per hoofd van de bevolking (let op: vanaf 0 jaar) wordt per jaar 6,9 liter pure alcohol geconsumeerd. Gemiddeld gaat het om 3,3 liter pure alcohol uit bier, 2,5 liter uit wijn en 1,1 liter uit gedistilleerde drank. Deze cijfers zijn gebaseerd op de verkoopcijfers van alcohol in 2019 (Nationale Drug Monitor, 2022). 


Alcoholgebruik volwassenen naar leeftijd en geslacht

Sla de grafiek Overmatig drinken naar leeftijd en geslacht 2021 over en ga naar de datatabel

Bron: Gezondheidsenquête/Leefstijlmonitor CBS i.s.m. RIVM en Trimbos-instituut

  • De dataverzameling van de Gezondheidsenquête was in 2021 verstoord door de Covid-19-pandemie. Ook hebben de pandemie en de bijbehorende maatregelen mogelijk de leefstijl van de respondenten beïnvloed. Zie de verantwoording voor meer informatie.
  • Achterliggende cijfers: CBS-StatLine

Meer mannen dan vrouwen drinken overmatig

Bij alle volwassen leeftijdsgroepen is het aandeel mannen dat overmatig drinkt groter dan het aandeel vrouwen. Overmatig drinken betekent meer dan 21 glazen alcohol per week drinken (mannen), of meer dan 14 glazen per week (vrouwen). De verschillen tussen mannen en vrouwen zijn het kleinst bij de oudste leeftijdsgroep van 65 jaar en ouder.  Bij mannen tot en met 29 jaar komt overmatig drinken het meest voor; bij vrouwen van 30 tot en met 49 jaar het minst.  


Trend overmatig drinken volwassenen naar geslacht

Sla de grafiek Overmatig drinkers volwassenen naar geslacht 2014-2020 over en ga naar de datatabel

Bron: Gezondheidsenquête/Leefstijlmonitor CBS i.s.m. RIVM en Trimbos-instituut

  • * De gegevens zijn gestandaardiseerd naar de Nederlandse bevolking van 2020
  • (on)gestand.= (on)gestandaardiseerd
  • De dataverzameling van de Gezondheidsenquête was in 2020 verstoord door de Covid-19-pandemie. Ook hebben de pandemie en de bijbehorende maatregelen mogelijk de leefstijl van de respondenten beïnvloed. Zie de verantwoording voor meer informatie.

Overmatig alcoholgebruik daalt

Tussen 2014 en 2020 is het percentage overmatige drinkers bij volwassenen gedaald. De daling in overmatig alcoholgebruik is significant voor zowel mannen, vrouwen als voor de hele groep. Overmatig drinken betekent voor mannen meer dan 21 glazen alcohol drinken per week en voor vrouwen meer dan 14 per week.

Gestandaardiseerd versus ongestandaardiseerd

Bij de zichtbare gestandaardiseerde percentages is er rekening gehouden met veranderingen in omvang en leeftijdsverdeling van de bevolking. De gestandaardiseerde percentages kunnen afwijken van de ongestandaardiseerde percentages. De gestandaardiseerde percentages zijn gecorrigeerd naar de omvang en leeftijdsverdeling van een standaardpopulatie. Bij ongestandaardiseerde cijfers is geen rekening gehouden met veranderingen in de bevolking. Deze ongestandaardiseerde cijfers zijn ook in de grafiek opgenomen en kunnen naar wens geselecteerd worden.


Trend overmatig drinken naar leeftijd volwassenen

Sla de grafiek Trend overmatige drinkers volwassenen naar leeftijd 2014-2020 over en ga naar de datatabel

Bron: Gezondheidsenquête/Leefstijlmonitor CBS i.s.m. RIVM en Trimbos-instituut

  • * De gegevens zijn gestandaardiseerd naar de Nederlandse bevolking van 2020
  • (on)gestand.= (on)gestandaardiseerd
  • De dataverzameling van de Gezondheidsenquête was in 2020 verstoord door de Covid-19-pandemie. Ook hebben de pandemie en de bijbehorende maatregelen mogelijk de leefstijl van de respondenten beïnvloed. Zie de verantwoording voor meer informatie.

Overmatig alcoholgebruik daalt

Tussen 2014 en 2020 is het percentage overmatige drinkers bij volwassenen in alle leeftijdsgroepen significant gedaald, behalve bij jongvolwassenen van 18 tot en met 34 jaar. Bij die groep is de daling alleen significant bij de mannen. Overmatig drinken betekent voor mannen meer dan 21 glazen alcohol drinken per week en voor vrouwen meer dan 14 per week.

Gestandaardiseerd versus ongestandaardiseerd

Bij de zichtbare gestandaardiseerde percentages is er rekening gehouden met veranderingen in omvang en leeftijdsverdeling van de bevolking. De gestandaardiseerde percentages kunnen afwijken van de ongestandaardiseerde percentages. De gestandaardiseerde percentages zijn gecorrigeerd naar de omvang en leeftijdsverdeling van een standaardpopulatie. Bij ongestandaardiseerde cijfers is geen rekening gehouden met veranderingen in de bevolking. Deze ongestandaardiseerde cijfers zijn ook in de grafiek opgenomen en kunnen naar wens geselecteerd worden.


Clustering van risicofactoren

Sla de grafiek Clustering van risicofactoren 2016 over en ga naar de datatabel

Bron: Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen GGD-en, CBS en RIVM 

De prevalenties van 'alleen roken, overmatig drinken en overgewicht Er is sprake van overgewicht bij een Body Mass Index (BMI) ≥ 25 kg/m2' zijn lager dan de reguliere prevalenties van roken, overmatig drinken en overgewicht in VZinfo. 

  • Roken: wel eens roken
  • Overmatig drinken: meer dan 21 glazen alcohol per week drinken (mannen) of meer dan 14 (vrouwen)
  • Overgewicht: BMI Body Mass Index. De BMI is een index die de verhouding tussen lengte en gewicht bij een persoon weergeeft. De BMI wordt veel gebruikt om een indicatie te krijgen of er sprake is van overgewicht of ondergewicht. ≥ 25

Bijna 40% van de volwassenen rookt en drinkt niet en heeft geen overgewicht

Van alle volwassenen boven de 19 jaar, is 38% geen roker, geen overmatige drinker en heeft geen overgewicht Er is sprake van overgewicht bij een Body Mass Index (BMI) ≥ 25 kg/m2. Het percentage dat zowel rookt, als overmatig drinkt en overgewicht heeft, is 1,2%. Vergeleken met de twee andere risicofactoren, is bij volwassenen het percentage met alleen overgewicht het grootst. De combinatie van roken en  overgewicht  is de meest voorkomende clustering. Deze percentages zijn gebaseerd op zelfrapportage.


Staat van Volksgezondheid en Zorg: kerncijfers voor beleid:

Alcohol: overmatig drinken
ECHI indicators: Hazardous alcohol consumption

  • I. Laseur (RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu)
  • M.H.D. Plasmans (RIVM)
  • B.E.P. Snijders (RIVM)
  • C. Zomer (RIVM)
  • R. van Diest, red. (RIVM)
  • E.M. Zantinge, red. (RIVM)