225 ambulancestandplaatsen leveren 24/7 uurs paraatheid

In 2020 zijn er 225 ambulancestandplaatsen die 24/7-uurs paraatheid leveren. Daarnaast zijn er 29 ambulancestandplaatsen die alleen alleen overdag, in de avond/nacht of tijdelijk operationeel zijn operationeel zijn. Een ambulancestandplaats is een locatie waarvandaan de ambulance vertrekt en waar voorzieningen zijn voor ambulancepersoneel en -materiaal. Standplaatsen waarvanuit de inzetbaarheid alleen gedurende bepaalde dagen en uren gerealiseerd wordt, worden ook wel stationeringsplaatsen of uitrukposten genoemd. Hieronder vallen ook  voorwaardescheppende standplaatsen Een voorwaardescheppende standplaats is geen vaste standplaats maar een strategische plek in de regio waar de ambulances worden gestationeerd op het moment dat overige ambulances rijden. (Een voorwaardescheppende standplaats is geen vaste standplaats maar een strategische plek in de regio waar de ambulances worden gestationeerd op het moment dat overige ambulances rijden.) en standplaatsen die in het kader van dynamisch ambulancemanagement (DAM) ingezet worden. Deze zijn niet opgenomen in de kaart. Er treden regelmatig veranderingen op in de locaties en het aantal standplaatsen en stationeringsplaatsen.

Verschil in definitie

Het aantal standplaatsen in de kaart kan door definitieverschillen afwijken van het aantal dat Ambulancezorg Nederland ( AZN Ambulancezorg Nederland (Ambulancezorg Nederland)) noemt in haar sectorrapport ( AZN 2021 AZN, Sectorkompas Ambulancezorg; Tabellenboek 2020, Zwolle (2021) ).

Vergelijk met andere kaart


Vrijwel heel Nederland binnen norm bereikbaar

Het grootste deel van Nederland kan volgens de modelberekeningen binnen 12 minuten bereikt worden door een ambulance. In de oranje en rode gebieden op de kaart is de rijtijd meer dan 12 minuten. Het betreft dunbevolkte en grensgebieden waar in geval van spoed in totaal 0,6% van de bevolking woont (ongeveer 107.000 inwoners). Beleidsregels stellen dat een ambulance bij een spoedeisende inzet (met A1-urgentie, met sirene en zwaailicht) binnen 15 minuten na melding ter plaatse moet kunnen zijn. In bereikbaarheidsmodellen wordt uitgegaan van 3 minuten voor de ontvangst en uitvraag van de melding, verstrekking van de inzetopdracht en het uitrukken van het ambulanceteam; de netto rijtijd is 12 minuten.

Vergelijk met andere kaart

  • Er is ook een kaart opgenomen met de dag/avond-situatie wanneer er meer ambulances beschikbaar zijn.
  • Voor meer informatie over de reistijdenanalyse zie: Methoden.

Landelijke dekkingsgraad ambulancestandplaatsen is bijna 100%

De kaart toont het percentage van de bevolking dat binnen 15 minuten bereikt kan worden door een ambulance, wanneer de ambulance vertrekt vanaf een ambulancestandplaats. Voor ambulances is de norm dat de ambulance bij levensbedreigende incidenten binnen 15 minuten na aanname van de melding door een Meldkamer Ambulancezorgcentralist ter plaatse arriveert (12 minuten rijtijd + 3 minuten meld- en uitruktijd). In 5  RAV Regionale ambulancevoorziening. Samenwerkingsverband tussen ambulancediensten en de Meldkamer Ambulancezorg (MKA). (Regionale ambulancevoorziening. Samenwerkingsverband tussen ambulancediensten en de Meldkamer Ambulancezorg (MKA).)-regio's is 100% van de bevolking binnen 15 minuten bereikbaar. De verschillen tussen RAV-regio's onderling zijn klein. Het percentage is het laagst in de regio Gelderland Zuid (98,5%). Deze bereikcijfers gelden voor de dag- en avondperiode met  254 operationele ambulancestandplaatsen.

’ s Nachts zijn minder standplaatsen operationeel (225) en is de dekking lager. Wanneer we naar de 24-uurs situatie kijken geldt voor 4 RAV-regio's dat 100% van de mensen binnen 15 minuten bereikt kan worden. In totaal woont 99,6% van de Nederlanders overdag en in de avond binnen 15 minuten responstijd.  In de 24 uurs-situatie zijn dit er ongeveer 99,3%.

Vergelijk met andere kaart

Meer informatie

  • Over de bereikbaarheidspercentages zie: Methode

A1-inzetten

A2-inzetten

B-inzetten

Hoogste aantal A1-inzetten in Amsterdam-Amstelland

In de kaart is te zien dat de meeste  A1-inzetten Spoedeisende rit in opdracht van de centralist van de MKA in geval van acute bedreiging van de vitale functies van de patiënt en in het geval dat dit gevaar pas na beoordeling door de ambulancebemanning ter plaatse kan worden uitgesloten. (Spoedeisende rit in opdracht van de centralist van de MKA in geval van acute bedreiging van de vitale functies van de patiënt en in het geval dat dit gevaar pas na beoordeling door de ambulancebemanning ter plaatse kan worden uitgesloten.) in de regio Amsterdam-Amstelland zijn uitgevoerd (41,5 per 1.000 inwoners). Ook in de regio's  Haaglanden, Rotterdam-Rijnmond en Zaanstreek-Waterland is het aantal inzetten relatief groot. De regio's met kleine aantallen A1-inzetten per 1.000 inwoners zijn vooral in het midden en oosten van Nederland te vinden. In Twente is het aantal inzetten het kleinst (25 per 1.000 inwoners). In 2020 zijn er in Nederland iets minder dan 1,3 miljoen ambulance-inzetten uitgevoerd, waarvan ruim 598.000 (46%) met urgentie klasse A1. Naast A1-inzetten zijn er ook A2-inzetten (29,8%) en B-inzetten (24,3%) ( AZN 2021 AZN, Sectorkompas Ambulancezorg; Tabellenboek 2020, Zwolle (2021) ). Het aantal ambulance-ritten is in 2020 kleiner dan in voorgaande jaren. Dit wordt mogelijk veroorzaakt door de COVID-19 pandemie die in maart 2020 uitbrak.

Meeste  A2-inzetten in 3 noordelijke provincies

In de regio's Groningen, Drenthe en Friesland is het aantal  A2-inzetten Rit in opdracht van de centralist van de MKA naar aanleiding van een zorgvraag waaruit blijkt dat geen sprake is van direct levensgevaar, maar waarbij de ambulance wel zo snel mogelijk ter plaatse dient te zijn. Deze hulp wordt geacht binnen 30 minuten ter plaatse te zijn. (Rit in opdracht van de centralist van de MKA naar aanleiding van een zorgvraag waaruit blijkt dat geen sprake is van direct levensgevaar, maar waarbij de ambulance wel zo snel mogelijk ter plaatse dient te zijn. Deze hulp wordt geacht binnen 30 minuten ter plaatse te zijn.) het grootst (meer dan 26 per 1.000 inwoners). Amsterdam-Amstelland, Noordoost Gelderland, Noord-Holland Noord, Utrecht en Gooi- en Vechtstreek kennen met minder dan 20 A2-inzetten per 1.000 inwoners het laagste aantal. In 2020 zijn er in Nederland ruim 385.300 A2-inzetten uitgevoerd ( AZN 2021 AZN, Sectorkompas Ambulancezorg; Tabellenboek 2020, Zwolle (2021) ).

Veel B-inzetten Rit in opdracht van de centralist van de MKA naar aanleiding van een zorgvraag zonder A1- of A2-urgentie, waarbij een tijdstip is afgesproken voor het halen of brengen. (Rit in opdracht van de centralist van de MKA naar aanleiding van een zorgvraag zonder A1- of A2-urgentie, waarbij een tijdstip is afgesproken voor het halen of brengen.) in regio's met academische ziekenhuizen

De grootste aantallen B-inzetten zijn vooral te vinden in de  RAV Regionale ambulancevoorziening. Samenwerkingsverband tussen ambulancediensten en de Meldkamer Ambulancezorg (MKA). (Regionale ambulancevoorziening. Samenwerkingsverband tussen ambulancediensten en de Meldkamer Ambulancezorg (MKA).)-regio's waar zich academische ziekenhuizen bevinden. De aanwezigheid van deze ziekenhuizen zorgt voor meer speciaal patiëntenvervoer, en deze inzetten worden toegewezen aan de RAV die het vervoer verzorgt, ongeacht of de patiënt uit een andere regio komt. De regio Amsterdam-Amstelland heeft met bijna 32 inzetten per 1.000 inwoners het hoogste aantal. In de regio's Flevoland, Noord-Holland Noord en Noord- en Midden Limburg is het aantal B-inzetten per 1.000 inwoners juist relatief klein (minder dan 12 per 1.000 inwoners). In 2020 zijn er in Nederland ruim 316.00 B-inzetten uitgevoerd ( AZN 2021 AZN, Sectorkompas Ambulancezorg; Tabellenboek 2020, Zwolle (2021) ).

Regionale verschillen o.a. veroorzaakt door beoordeling van urgentie

In Nederland worden tweemaal zoveel A1-inzetten als A2-inzetten uitgevoerd. Per regio verschillen deze verhoudingen. Het percentage A1-inzetten binnen het totale spoedvervoer (A1- en A2-inzetten) varieert van 38,6% (regio Twente) tot 53,8% (Noord-Holland Noord). Het is waarschijnlijk dat regionale verschillen niet alleen worden veroorzaakt door een verschil in de ernst van de meldingen, maar vooral ook door een andere beoordeling van urgentie op de meldkamer. 

Meer informatie


A1-inzetten binnen 15 minuten

A2-inzetten binnen 30 minuten

Meeste A1-inzetten binnen 15 minuten ter plaatse

In deze kaart wordt per  RAV Regionale ambulancevoorziening. Samenwerkingsverband tussen ambulancediensten en de Meldkamer Ambulancezorg (MKA). (Regionale ambulancevoorziening. Samenwerkingsverband tussen ambulancediensten en de Meldkamer Ambulancezorg (MKA).)-regio het percentage  A1-inzetten Spoedeisende rit in opdracht van de centralist van de MKA in geval van acute bedreiging van de vitale functies van de patiënt en in het geval dat dit gevaar pas na beoordeling door de ambulancebemanning ter plaatse kan worden uitgesloten. (Spoedeisende rit in opdracht van de centralist van de MKA in geval van acute bedreiging van de vitale functies van de patiënt en in het geval dat dit gevaar pas na beoordeling door de ambulancebemanning ter plaatse kan worden uitgesloten.) dat binnen 15 minuten responstijd is uitgevoerd weergegeven. Het percentage varieert tussen de 85,4% in Utrecht en 95,8% in Kennemerland. In 2020 zijn er in Nederland ruim 598.000 A1-inzetten uitgevoerd. Bij ongeveer 91% van deze inzetten is de ambulance binnen 15 minuten na de melding bij de patiënt gearriveerd. De landelijk gemiddelde responstijd van A1-inzetten bedroeg in 2020 10:07 minuten. Dit ligt ruim onder de norm van 15 minuten ( AZN 2021 AZN, Sectorkompas Ambulancezorg; Tabellenboek 2020, Zwolle (2021) ).

Meeste A2-inzetten binnen 30 minuten ter plaatse

Het percentage  A2-inzetten Rit in opdracht van de centralist van de MKA naar aanleiding van een zorgvraag waaruit blijkt dat geen sprake is van direct levensgevaar, maar waarbij de ambulance wel zo snel mogelijk ter plaatse dient te zijn. Deze hulp wordt geacht binnen 30 minuten ter plaatse te zijn. (Rit in opdracht van de centralist van de MKA naar aanleiding van een zorgvraag waaruit blijkt dat geen sprake is van direct levensgevaar, maar waarbij de ambulance wel zo snel mogelijk ter plaatse dient te zijn. Deze hulp wordt geacht binnen 30 minuten ter plaatse te zijn.) binnen 30-minuten varieert in 2020 tussen de 92,5% in de regio Noordoost Gelderland en 98,8% in de regio Zuid-Holland Zuid. Landelijk heeft bij 95,9% van de A2-inzetten de ambulance binnen 30 minuten na de melding de patiënt bereikt ( AZN 2021 AZN, Sectorkompas Ambulancezorg; Tabellenboek 2020, Zwolle (2021) ).

Meerdere oorzaken voor overschrijding van de 15-minutennorm

Overschrijdingen van  15-minutennorm De norm waarbinnen een ambulance ter plaatse moet zijn in het geval van een spoedeisende inzetopdracht (A1-inzet) (De norm waarbinnen een ambulance ter plaatse moet zijn in het geval van een spoedeisende inzetopdracht (A1-inzet)) kunnen meerdere oorzaken hebben. Naast onvoldoende spreiding van standplaatsen en een onvoldoende aantal ingezette ambulances is ook overmacht een belangrijke oorzaak van overschrijdingen; dat zijn meestal incidentele situaties zoals slecht weer, opgebroken wegen of een onvindbaar adres. Hiernaast spelen ook meld- en uitruktijd, processen op de meldkamer en op de ambulancediensten een rol. In het algemeen zijn in stedelijk gebied de responstijden korter dan in landelijk gebied. De afstanden zijn daar korter en de meeste ambulances zijn gestationeerd bij hogere bevolkingsconcentraties.

Meer informatie

  • G.J. Kommer ( RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu))
  • C. Deuning (RIVM)